ناکامی رکورد تازه در ظرفیت انرژی های تجدید‌پذیر در سال ۲۰۲۳_خبردار

به نقل از تجارت‌نیوز، ظرفیت انرژی های تجدید‌پذیر جهانی در سال 2023 با افزایش 473 گیگاواتی به رکورد مجموع 3870 گیگاوات رسید. 86 درصد از ظرفیت تازه این نوع از انرژی، با رشد نامتوازن در سراسر جهان به دست آمده. این آمار را آژانس بین‌المللی انرژی های تجدید‌پذیر (ایرِنا – IRENA) در گزارش مربوط به ظرفیت‌های تجدیدپذیر 2024 انتشار کرده است.

خبرگزاری دولتی امارات (WAM) در گزارشی این ارقامی را نشان‌دهنده روندی دانست که تا سال 2030 به گمان زیاد تا سه برابر افزایش می‌یابد. 

به نقل از zawya، افزایش 473 گیگاواتی ظرفیت انرژی های تجدید‌پذیر بار دیگر توسط آسیا با سهم 69 درصدی (326 گیگاوات) رهبری شد. بیشترین تاثییر را بر این رشد چین گذاشت که ظرفیت آن 63 درصد افزایش یافت و به 297.6 گیگاوات رسید. این نشان‌دهنده شکاف فاحش با دیگر مناطق است که اکثریت قریب به اتفاق کشورهای در حال گسترش را با وجود نیازهای اقتصادی و گسترش عظیم پشت سر گذاشته است. آفریقا نیز در این عرصه اندکی رشد داشته و به ظرفیت کل 62 گیگاوات رسیده است.

پیشرفت در انرژی های تجدید‌پذیر به قدر کافی سریع نیست

فرانچسکو لاکامرا مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی های تجدید‌پذیر، می‌گوید: «افزایش بسیار در ظرفیت تشکیل این نوع انرژی‌ها مشخص می کند که آنها تنها فناوری حاضر برای افزایش سریع انتقال انرژی، مطابق با اهداف توافق‌نامه پاریس می باشند. با این وجود، آمار‌ها نشان خواهند داد که پیشرفت به قدر کافی سریع پیش نمی‌رود تا بتواند 7.2 تراوات انرژی تجدیدپذیر مورد نیاز را در هفت سال آینده، مطابق با سناریوی 1.5 درجه سانتی‌گراد تشکیل کند.»

او در ادامه فرمود: «تسلط بر مانع ها ساختاری و تشکیل قیمت در بازارها و اقتصادهای در حال گسترش که تعداد بسیاری از آنها تا این مدت از پیشرفت در حوزه انرژی های تجدید‌پذیر عقب مانده‌اند، به مداخلات سیاستی و اصلاح مسیر جهانی نیاز سریع دارد. الگوهای تمرکز، هم در جغرافیا و هم در فناوری، شکاف کربن‌زدایی را تشدید می‌کند و خطر قابل توجهی برای دستیابی به مقصد سه برابری محسوب می‌شود.»

برای چین، افزایش رقابت خورشیدی و بادی در برابر تشکیل برق زغال سنگ و گاز به محرک مهم گسترش انرژی تجدیدپذیر تبدیل شده است. 

افزایش 16.6 درصدی انرژی های تجدید‌پذیر در خاورمیانه

برخی دیگر از مناطق جهان نیز ناظر گسترش قابل توجهی در این حوزه بودند. برای مثال در خاورمیانه، افزایش 16.6 درصدی و در اقیانوسیه افزایش 9.4 درصدی رخ داده است. کشورهای G7 نیز به گفتن یک گروه 7.6 درصد افزایش را توانایی کردند. از نظر دیگر، کشورهای گروه 20 ظرفیت خود را 15 درصد افزایش دادند و تا سال 2023 به 3084 گیگاوات رسیدند.

با تداوم تسلط انرژی خورشیدی بر افزایش ظرفیت تشکیل این نوع انرژی‌ها، گزارش سازمان بین‌المللی انرژی های تجدیدپذیر اصرار می‌کند که اختلاف رشد نه تنها بر توزیع جغرافیایی بلکه بر استقرار فناوری‌ها نیز تأثیر گذاشته است. انرژی خورشیدی 73 درصد از رشد انرژی های تجدید‌پذیر در سال قبل را به خود تعلق داده و به 1419 گیگاوات رسیده است و بعد از آن انرژی بادی با سهم 24 درصدی از گسترش انرژی های تجدیدپذیر قرار دارد.

سناریوی 1.5 درجه سانتی‌گراد در گزارش آژانس بین‌المللی انرژی های تجدید‌پذیر، افزایش گسترده منبع های مالی و همکاری قوی بین‌المللی را برای شدت بخشیدن به انتقال انرژی پیشنهاد می‌کند و کشورهای در حال گسترش را به گفتن برتری مهم قرار می‌دهد. اندوخته‌گذاری در شبکه‌های برق، تشکیل، انعطاف پذیری و ذخیره‌سازی مورد نیاز است. مسیر سه برابر شدن ظرفیت انرژی تجدیدپذیر تا سال 2030 الزام تحکیم نهادها، سیاست‌ها و توانایی‌ها است.

مقدار رشد انرژی‌های پاک در سال 2023

انرژی های تجدید‌پذیر و پاک انواع مختلی دارند که حجم گسترش در هر یک از آنها متفاوت است.

انرژی خورشیدی

فتوولتائیک‌ها خورشیدی (فناوری تبدل انرژی نور به الکتریسیته) در سال قبل معادل 345.5 گیگاوات افزایش یافتند، در حالی که انرژی خورشیدی متمرکز 0.3 گیگاوات افزایش را توانایی کرد. چین به تنهایی 216.9 گیگاوات به کل ظرفیت خود افزوده است.

انرژی آبی تجدیدپذیر 

ظرفیت این نوع انرژی (به استثنای آب پمپاژ شده) به 1270 گیگاوات رسیده است که یقیناً در سال قبل درصد رشد آن کمتر از سال‌های تازه می بود. استرالیا، چین، کلمبیا و نیجریه هر کدام بیشتر از 0.5 گیگاوات به ظرفیت خود اضافه کردند.

انرژی بادی

باد با نرخ افزایش 13 درصدی به جستوجو انرژی خورشیدی در رتبه دوم رشد قرار گرفت. تا آخر سال 2023، کل ظرفیت باد به 1017 گیگاوات رسید. گسترش تحت سلطه چین و آمریکا می بود.

انرژی زیستی

گسترش این نوع از انرژی های تجدید‌پذیر با افزایش 3 درصدی به کندی ادامه دارد و 4.4 گیگاوات در قیاس با 6.4 گیگاوات در سال 2022 افزایش یافته است. بعد از چین، افزایش عمده در ژاپن، برزیل و اروگوئه اتفاق افتاد.

انرژی زمین گرمایی

انرژی زمین گرمایی با 193 مگاوات درصد افزایش متوسطی داشته است که بیشتر از همه تحت تاثییر برنامه‌های اندونزی قرار دارد. 

برق خارج از شبکه

ظرفیت این نوع انرژی در مناطق خارج از اروپا، آمریکای شمالی و اوراسیا  4.6 درصد رشد کرد و به 12.7 گیگاوات رسید. این روال افزایشی تحت سلطه انرژی خورشیدی خارج از شبکه می بود که تا سال 2023 به 5 گیگاوات رسید.

با وجود چالش‌های پیش رو، گسترش سریع انرژی های تجدید‌پذیر برای آینده‌ای پایدار و عاری از کربن الزامی است. با ادامه روال جاری، می‌توان انتظار داشت که ظرفیت برق‌های تجدید‌پذیر در سال‌های آینده به طور قابل‌توجهی افزایش یابد.

اخبار حوزه محیط زیست و تغییرات اقلیمی را در صفحه اقتصاد سبز تجارت‌نیوز بخوانید.