تحلیل دلایل افزایش قیمت جهانی روغن خام و تأثیر آن بر بازار ایران

تحلیل دلایل افزایش قیمت جهانی روغن خام و تأثیر آن بر بازار ایران, دانههای روغنی از مهمترین محصولات کشاورزی محسوب میشوند که نقش حیاتی در تامین امنیت غذایی انسان و همچنین در صنعت دام و طیور دارند. با توجه به جنبه صنعتی این محصولات، هرگونه نوسان در قیمتهای جهانی مستقیماً بر اقتصاد کشورها تأثیر میگذارد.

اخیراً وزارت جهاد کشاورزی از افزایش قیمت ارزی روغن خام خبر داد که موج نگرانی در میان اقشار مختلف مردم را به همراه داشته است. چرا قیمت روغن خام در سطح جهانی افزایش یافته است؟ به گزارش وزارت جهاد کشاورزی، تصمیم به افزایش قیمت ارزی روغن خام بر اساس ضرورت تامین نیاز داخلی و روند صعودی قیمتهای جهانی اتخاذ شده است.

ش در دوره جاری بیش از گذشته بوده است.

شریفی دلایل مختلفی برای این روند صعودی برشمرد کاهش برداشت دانههای روغنی در تولیدکنندگان اصلی نظیر روسیه، اوکراین، بلغارستان و رومانی، افزایش تقاضا برای سوختهای سبز ناشی از گران شدن نفت و روی دادن فصل سرما، همچنین تنشهای جغرافیایی در خاورمیانه. علاوه بر این، اخبار مبنی بر افزایش مالیات بر روغن پالم توسط دولتهای مالزی و اندونزی نیز به تشدید این موج گرانی کمک کرده است.

آیا این افزایش قیمت به بازار داخلی ایران منتقل میشود؟ دبیر انجمن روغن نباتی ایران در پاسخ به این پرسش تأکید کرد در بازار داخلی قیمتهای مصوب وجود دارد و افزایش قیمت ارزی به طور لزوماً به معنای گران شدن روغن در فروشگاهها نیست.

بر اساس دادههای انجمن غلات، قیمت روغن سویای آرژانتین به ۱۰۵۰ دلار در تن رسیده است، در حالی که روغن خام آفتابگردان در بندرهای اتحادیه اروپا با قیمت ۱۲۰۰ دلار به فروش میرسد. شرایط نامساعد آبوهوایی شامل بارشهای شدید و خشکسالی در فرانسه و منطقه دریای سیاه، آسیب جدی به محصول آفتابگردان زده و از عوامل موثر بر گرانی جهانی بوده است.

وضعیت تولید دانههای روغنی در ایران ایران در سال ۱۳۹۴ برنامهای برای دستیابی به خودکفایی در تولید دانههای روغنی تدوین کرد، اما گزارشها حاکی از آن است که نه تنها پیشرفتی محقق نشده، بلکه با کاهش تولید روبرو شدهایم.

نرخ خودکفایی که در سال ۱۳۹۴ حدود ۶ درصد بوده، تا سال ۱۴۰۰ به ۱۰ درصد رسیده، اما در سال گذشته مجدداً ۶ درصد افت کرده و انتظار میرود این روند نزولی ادامه یابد. ایران در حال حاضر ششمین واردکننده بزرگ دانههای روغنی در جهان محسوب میشود. با وجود ناکافی بودن شرایط آبوهوایی برای کشت گسترده، کارشناسان معتقدند به جای واردات روغن خام، میتوان دانههای روغنی را وارد کرده و از ظرفیت کارخانههای داخلی برای پردازش استفاده کرد.

نتیجهگیری کلی نشان میدهد که اگرچه دولت برای تامین نیاز کشور به افزایش قیمت ارزی روغن خام اقدام کرده، اما با توجه به اینکه قیمت مصرفی در بازار داخلی از پیش مصوب است، احتمال انعکاس مستقیم این گرانی بر سبد خرید مردم در کوتاهمدت پایین ارزیابی میشود.