>> ۹۰ درصد سقطهای غیرقانونی در محیط خانگی انجام میشود؛ هشدار معاون بهداشت > معاون بهداشت وزارت بهداشت

>> ۹۰ درصد سقطهای غیرقانونی در محیط خانگی انجام میشود؛ هشدار معاون بهداشت > معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، علیرضا رئیسی، آمارهای نگرانکنندهای را درباره شیوع سقط جنین غیرقانونی در کشور منتشر کرد. ایشان تأکید کرد که بیش از ۹۰ درصد این موارد در خارج از چارچوبهای قانونی و در محیطهای خانگی اتفاق میافتد.

مجازاتهای قانونی برای مرتکبان سقط غیرمجاز رئیسی در تشریح ابعاد قانونی این موضوع اظهار داشت در صورتی که سقط جنین به صورت غیرقانونی صورت گیرد، پزشک یا فرد انجامدهنده به مراجع قضایی معرفی شده و باید مراحل حقوقی مربوطه را طی کند. این رویه نشاندهنده جدیت نظام قضایی و بهداشتی در مقابله با این پدیده است.

ان متخصص بر اساس نتایج آزمایشهای ژنتیک و تشخیص مشکلات ژنتیکی جنین انجام میشوند.

در این موارد، مادر میتواند به طور قانونی و ایمن عمل را در مراکز مجاز انجام دهد. خطرات سقطهای مخفیانه و خانگی نکته خطرناک آن است که اکثریت سقطها (بیش از ۹۰ درصد) در خارج از سیستم بهداشتی، یعنی در منازل و بدون نظارت پزشک انجام میشوند. رئیسی هشدار داد که این عملها با روشهای فیزیکی، داروهای سنتی و مواد قاچاقی اجرا میشوند که جان مادران را به خطر جدی میاندازد.

ایشان بر لزوم اجرای طرح پویش نفس تأکید کرد که هدف از آن حمایت مالی و روانی از این خانوادههاست تا از بین بردن جنین را منع کرده و بستر را برای حفظ جانین مهیا سازد. >> چالشهای پیش رو در کاهش سقطهای غیرقانونی با وجود تلاشهای وزارت بهداشت و اجرای طرحهایی نظیر پویش نفس، هنوز موانع جدی در راه کاهش آمار سقطهای غیرقانونی وجود دارد.

یکی از مهمترین چالشها، عدم آگاهی کامل خانوادهها از پیامدهای جسمی و روانی خطرناک سقطهای مخفیانه است.نریزیهای کنترلنشده، بیباری دائمی و حتی مرگ شود.

نقش فرهنگسازی و آموزش در پیشگیری کارشناسان معتقدند که تنها راهکار مجازات قانونی کافی نیست و باید بر بुनیان فرهنگسازی و آموزش تمرکز کرد. برگزاری کارگاههای آگاهیبخشی در مدارس، دانشگاهها و مراکز بهداشت، تولید محتوای علمی و قابل فهم در رسانههای ملی و شبکههای اجتماعی، و مشاوره رایگان پیش از ازدواج و در دوران بارداری، میتواند نگاه خانوادهها را نسبت به ارزش جانین و خطرات سقط غیرقانونی تغییر دهد.

وزارت بهداشت در همکاری با سازمان प्रसار اسلامی و وزارت آموزش و پرورش، برنامههای جامعتری را برای سنین مختلف سنی تدوین کرده است. پویش نفس مکانیزم حمایتی جامع طرح پویش نفس که توسط معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پیگیری میشود، یک برنامه حمایتی چندجانبه است.

این طرح تنها کمکهای مالی نقدی نیست، بلکه شامل بستهای از خدمات است مشاوره روانی رایگان برای مادران دچار اضطراب، ارائه مهارتهای شغلی و کارآموزی برای مادران سرپرست خانوار یا بیکار، تسهیل در اخذ وامهای کمبهره برای مسکن و معیشت، و حمایت از مراقبت از کودک در مهدکودکهای دولتی و غیردولتی با تعرفههای پایین. هدف نهایی، رفع موانع اقتصادی و اجتماعی که خانواده را به سمت تصمیم نابودکننده سوق میدهد، است.

آمار و نتایج اولیه اجرای طرح بر اساس گزارشهای اولیه از استانهای پایلوت، اجرای طرح پویش نفس توانسته است در سالهای اخیر از وقوع هزاران سقط غیرقانونی جلوگیری کند. در استانهایی که تیمهای مشاوره فعال در مراکز بهداشت حضور داشتهاند، نرخ مراجعه برای درخواست سقط غیرقانونی به مراجع قضایی کاهش یافته است. این موفقیت نشان میدهد که رویکرد حمایتی به جای رویکرد تنبیهی، در فرهنگ جامعه ایرانی نتایج بهتری دارد.

مسئولیتهای مشترک از قانونگذار تا شهروند مقابله با پدیده سقط غیرقانونی نیازمند همافزایی تمام ارکان نظام است. مجلس شورای اسلامی با تدوین قوانین حمایتی قویتر برای مادران کارکنان، افزایش مرخصی زایمان، الزام کارفرمایان به فراهم آوردن مهدکودک در محل کار، و حمایت از خانوادههای پرجمعیت، میتواند بستر قانونی را تقویت کند.

قوه قضاییه با تسریع در پروندههای مربوط به مراجعان غیرقانونی سقط و مجازات قاچاقچیان داروهای سقطزا، نقش بازدارنده خود را ایفا میکند. رسانههای ملی وظیفه دارند با تولید سریالها، مستندها و گزارشهای استقصایی، واقعیتهای تلخ سقطهای خانگی را به تصویر بکشند و الگوهای موفق خانوادههایی را که با حمایتهای دولتی کودک خود را حفظ کردهاند، معرفی کنند.

تکنولوژی در خدمت سلامت مادران در عصر دیجیتال، وزارت بهداشت از پلتفرمهای الکترونیکی برای دسترسی آسانتر به خدمات مشاوره استفاده میکند. اپلیکیشنهای رسمی مانند سیب و سامانههای نوبتدهی آنلاین، امکان مشاوره تلفنی و حضوری با پزشکان متخصص و روانشناسان را برای مادران فراهم آورده است.

همچنین، سامانه یکپارچه سلامت (سپهر) امکان رصد و پیگیری بارداران در سطح کشور را میدهد تا تیمهای بهداشتی بتوانند مادران در معرض خطر سقط را شناسایی و به موقع مداخله کنند. دورنمای آینده و توصیههای کارشناسی کارشناسان Dé و سلامت باروری تأکید دارند که برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار و کنترل رشد جمعیت، باید از رویکرد کنترل جمعیت به رویکرد حمایت از خانواده تغییر مسیر داد.

تجربههای جهانی نشان میدهد که کشورهایی که در سیاستهای حمایتی از خانواده (مانند سوئد، فرانسه و مجارستان) سرمایهگذاری کردهاند، نرخ باروری خود را بدون نیاز به مجازات سقط، افزایش دادهاند. ایران نیز با بهرهگیری از ظرفیتهای دینی، فرهنگی و اجتماعی خود، میتواند مدل بومیسازی شدهای از حمایت از خانواده را تدوین و اجرا کند.

پیام نهایی حفظ جان، اولویت اول حرف آخر علیرضا رئیسی و همکارانش در وزارت بهداشت این است هر جنینی جان است و هر مادری سرمایه ملی ماست. کاهش ۹۰ درصد سقطهای غیرقانونی در خانهها، نه تنها یک هدف آماری، بلکه یک ضرورت اخلاقی، دینی و ملی است.

با همافزایی مردم، دولت، مجلس، قوه قضاییه و رسانهها، میتوانیم ایران را کشوری سازیم که هیچ مادری به دلیل فقر، بیاطلاعی یا ترس، مجبور به خطر انداختن جان خود و جنین خود در محیطهای غیراستریل و غیرقانونی نشود. این مسیر طولانی است، اما با اراده ملی و تدبیر حکومتی، به نتیجه خواهد رسید.