سرشماری عمومی کشاورزی ۱۴۰۳: ابلاغیه رئیسجمهور

سرشماری عمومی کشاورزی ۱۴۰۳ ابلاغیه رئیسجمهور، اهداف و جزئیات اجرا در آبان ماه, رئیسجمهور مسعود پزشکیان با امضای فرمان اجرایی، آغاز سرشماری عمومی کشاورزی سال ۱۴۰۳ را در ماه آبان مصوب کرد. این اقدام بر اساس ماده ۴ قانون مرکز آمار ایران و مصوبه ۶۲ جلسه شورای عالی آمار صورت گرفته است. سازمان برنامه و بودجه و مرکز آمار ایران به عنوان مجریان اصلی مکلف شدهاند تا این طرح را به مرحله اجرا درآورند.

وظایف دستگاههای اجرایی در سرشماری ۱۴۰۳ در ابلاغیه رئاسی آمده است که تمام وزارتخانهها، مؤسسات دولتی، شرکتهای وابسته به دولت و سازمانهای عمومی موظف هستند بر اساس مواد ۵ و ۶ قانون مرکز آمار ایران، کلیه امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی مورد نیاز را برای انجام سرشماری در اختیار بگذارند.

واحدهای کشاورزی در مناطق روستایی و شهری است.

برخلاف نمونهگیریهای محدود، این روش تمام منفعتبرداران را تحت پوشش قرار میدهد و دادههایی در مقیاس کوچکترین واحد جغرافیایی (روستا و شهر) تولید میکند.

اطلاعات جمعآوری شده شامل طیف وسیعی از فعالیتهای کشاورزی است پرورش محصولات سالانه گندم، جو، شلتوک، ذرت و موارد مشابه پرورش محصولات دائمی پرتقال، سیب، خرما، انگور و میوههای دیگر دامداری گاو، گوسفند، بز، گاومیش، شتر و بچههای آنها کشتهای گلخانهای و پرورش آبزیان خوراکی (ماهی، میگو) پرورش طیور، کرم ابریشم و زنبور عسل سابقه سرشماریهای کشاورزی در ایران تا به امروز پنج سرشماری عمومی کشاورزی در سالهای ۱۳۵۲، ۱۳۶۷، ۱۳۷۲، ۱۳۸۲ (با ابزار کاغذی) و ۱۳۹۳ (با تبلت و ابزار الکترونیکی) انجام شده است.

جرا محسوب میشود. چرا سرشماری ۱۴۰۳ ضروری و اجتنابناپذیر است؟

فاصله ۱۰ ساله از آخرین سرشماری (۱۳۹۳) و تحولات سریع در بخش کشاورزی، اجرای سرشماری جدید را حتمی کرده است. دلایل اصلی عبارتند از الزام قانونی ماده ۳ قانون مرکز آمار ایران و ماده ۱۰ قانون احکام دائمی برنامه گسترش کشور، اجرای سرشماری در پاییز ۱۴۰۳ را برای نگهداری سری زمانی آمارها و بهروزرسانی چارچوب نمونهگیری الزامی کرده است.

استانداردهای بینالمللی سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) بازه حداکثر ۱۰ ساله را برای سرشماری کشاورزی توصیه میکند؛ کشورهایی مانند آمریکا، ژاپن، چین و کانادا این سرشماری را هر ۵ سال یک بار انجام میدهند. دومین پرونده آماری بزرگ کشور سرشماری کشاورزی پس از سرشماری نفوس و مسکن، مهمترین و گستردهترین فعالیت آماری ملی است.

نیازهای برنامهریزی وزارت جهاد کشاورزی، سازمانهای تنظیم بازار، برنامهریزان و پژوهشگران برای تصمیمگیری دقیق در سطح روستا و شهر، به آمار پایه و چارچوبی ناشی از سرشماری نیاز دارند. افزایش خطای نمونهگیریها پرسشنامههای سالانه کشاورزی (باغداری، زراعت، دامداری) و حسابهای اقتصادی بر پایه چارچوب سرشماری ۱۳۹۳ طراحی شدهاند.

جزئیات اجرایی و زمانبندی انتشار نتایج بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، سرشماری کشاورزی ۱۴۰۳ حدود ۴۵ روز به طول میانجامد و در آن حدود ۲۸۰ قلم پرسش از تمام منفعتبرداران (برآورد شده حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار واحد) پرسیده میشود. دادههای خام جمعآوری شده محرمانه بوده و قابلیت انتشار ندارند، اما نتایج نهایی و پردازش شده از ابتدای سال ۱۴۰۴ به صورت رسمی در اختیار نهادهای مربوطه و عموم قرار خواهد گرفت.