تحلیل رفاقت تلویزیون و کتاب: چالشها و راهکارهای ترویج مطالعه در صداوسیما

تحلیل رفاقت تلویزیون و کتاب چالشها و راهکارهای ترویج مطالعه در صداوسیما, باز هم تقویم به هفته کتاب و روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار رسیده است؛ مناسبتهایی که هر ساله در فرهنگ ما سر و صدا میکنند، اما بلافاصله پس از چند روز به فراموشی سپرده میشوند. کارشناسان معتقدند اگر تصویر کتاب و مطالعه در قاب تلویزیون جایگاه پایدار یابد، نیازی به انتظار مناسبتهای تقویمی برای یادآوری اهمیت خواندن نخواهد بود.

عملکرد رسانه ملی در ترویج کتاب؛ یک دهه بررسی سؤال اصلی این است که تلویزیون در سالهای اخیر چقدر در گره زدن کتاب به زندگی روزمره مخاطبان موفق عمل کرده است؟

مدیران رسانه ملی میتوانند با تکیه بر استانداردهای فرهنگی، سهمی از زمان آنتن را — همانند تبلیغ سریالهای خانگی — به معرفی کتاب، سینما، تئاتر و موسیقی اختصاص دهند. تجربه کتابباز و ضرورت احیای برندهای فرهنگی تعطیلی ناگهانی برنامه کتابباز اتفاق ناخوشایندی در روال تعامل صداوسیما با کتاب بود.

احیای این برند یا شکلگیری برنامههای مشابه، میتواند نشاندهنده آشتی مجدد آنتن تلویزیون با یار مهربان باشد.ه است.

سریالهای اقتباسی؛ पुल ارتباطی بین کتاب و مخاطب اقتباس از رمانها و داستانهای کلاسیک، از قصههای مجید و کوچک جنگلی تا آثار اخیر مانند زخمکاری، یاغی، سوران و سووشون نرگس آبیار، پذیرایی خوبی در میان مخاطبان داشته است. این روال به آثار کودک و نوجوان نیز گسترش یافته است.

کارشناسان تأکید دارند برای جدیتر شدن این مسیر، باید از کتابهای ایرانی و نمایشنامههای بومی بهره برد، نه تنها از آثار ترجمه شده. موشننمایش و آموزش کتابخوانی؛ راهکارهای کمهزینه و موثر ترویج مطالعه تنها با سریالهای گرانقیمت امکانپذیر نیست. تولید موشننمایشهای کوتاه (موشن گرافیک) میتواند با هزینه کمتر، انگیزه مطالعه را در مخاطبان بیدار کند.

ر برنامهریزی منسجمی برای ترویج فرهنگ مطالعه در صداوسیما وجود ندارد.

کتاب باید در سبد خرید مردم جای بگیرد هدف نهایی این است که کتاب از طریق رسانه ملی وارد زندگی و سبد خرید خانوادهها شود. همانگونه که رهبر معظم انقلاب تأکید کردهاند، کتاب باید برای خانوادهها قضیه شود و دیده شود، چون کالایی که دیده نمیشود، خریدار نخواهد داشت. تحقق این امر نیازمند برنامهریزی استراتژیک و پایدار، نه تنها حرکات مناسبتمحور، است.