فرصت قیاس دو کمدی در نماوا/«ما فرشته نیستیم» هالیوودی یا «مارمولک» ایرانی؟!

نسرین معتمدی(منتقد سینما): مرور کنداکتور پلتفرم نماوا و مقایسه میان دو کمدی هم‌مضمون ایرانی و آمریکایی، فرصتی ایجاد میکند برای تفاوت های شکل و نگاه کمدی سازان در ایران و آمریکا.

«ما فرشته نیستیم» فیلمی کمدی با کارگردانی نیل جردن و نویسندگی دیوید ممت محصول سال ۱۹۸۹ است که با دوبله فارسی در نماوا ارائه شده. رابرت دنیرو، شان پن و دمی مور نیز بازیگران اصلی فیلم هستند.

فیلم «مارمولک» ساخته کمال تبریزی برداشتی از این فیلم است. داستان فیلم نیل جردن، داستان دو زندانی فراری است که نقش آنها را رابرت دنیرو و شان پن بازی میکنند،برای عبور از مرز بین آمریکا و کانادا دنبال راهی برای فرار از دست ماموران می گردند.

در یک شهر مرزی که قرار است یک مراسم مذهبی مهم در آنجا برگزار شود، بزرگان مذهبی در کلیسای این شهر گردآمده اند.آنان دو محکوم را به جای دو کشیش معروفی که قرار بود به این مراسم بیایند اشتباه می گیرند و…

«ما فرشته نیستیم» نیل جوردن برداشت یا بازسازی از فیلم «ما فرشته نیستیم» مایکل کورتیز (کارگردان فیلم معروف کازابلانکا) است که با فیلمنامه ای از رونالد مک‌دوگال بر اساس نمایشنامهٔ فرانسوی La Cuisine Des Anges اثر آلبر هوسون سال ۱۹۵۵ ساخته شده.از معدود کمدی‌هایی است که همفری بوگارت در آن بازی کرده.

فیلم های زیادی در تاریخ سینما وجود دارند که داستان آنها درباره اشخاصی است که به هر دلیل با افراد دیگری اشتباه می گیرند.

فیلم «ما فرشته نیستیم» نیز بر همین اساس ساخته شده است،یعنی دو زندانی فراری را با دو کشیش اشتباه گرفته که این موضوع ماجراهای کمدی و جدی را به وجود می آورد.

وقتی دو محکوم با دو کشیش اشتباه گرفته شده و آنها وارد محیط می شوند که به هیچ وجه با آنجا و افرادی که در چنین فضایی زیست می کنند،آشنایی ندارند،باید منتظر اتفاقات خاصی بود،هم لحظات کمدی و هم تعلیق.

«ما فرشته نیستیم» هرچند که کارگردانی مانند نیل جردن آن را ساخته، اما نمی توان آن را یک شاهکار به حساب آورد.با این وجود اثری به وجود آورده که مخاطبان را هم سرگرم کرده و هم لبخند روی لب شان می نشاند.

بیشتر از داستان فیلم،مخاطبان بیشتر به بازی بازیگران،به خصوص رابرت دونیرو،شان پن و دمی مور جلب می شوند که توانسته اند به این اثر جان دهند.

هرچند کمدین های مشهور دنیا فیلم ها را دیدنی کرده و مخاطبان از بازی و خرابکاری آنان لذت برده و از خنده ریسه می روند،اما اگر کارگردانی توانایی داشته و فیلمنامه نیز چارچوبی قوی داشته باشد،می شود دست به ریسک زد و بازیگران فیلم های جدی مانند:رابرت دونیرو که اولین نقش کمدی اوست،شان پن و دمی مور را در موقعیت های کمدی قرار داد.

اگر این اتفاق به صورت حرفه ای طراحی شده و کارگردان نیز بازیگران را به درستی هدایت کند،خروجی کار غافلگیری اساسی مخاطبان و شلیک مداوم خنده است،زیرا آنان انتظار چنین چیزی را نداشته و ندارند.

رابرت دونیرو که همواره از میمیک چهره اش بیشترین بهره را برده و به نقش ها جان می دهد،در اینجا نیز به خوبی از توانایی خود استفاده کرده،البته با کمی اغراق.

شان پن نیز توانسته از عهده نقش برآید،هرچند که رابرت دونیرو بیش از حد از میمیک استفاده می کند،اما پن حس بهتری را به مخاطب منتقل می کند.نه کاملا نقش کمدی دارد و نه جدی.گاهی نیز میمیک چهره اش به استن لورل کمدین معروف شباهت پیدا می کند،به خصوص زمانی که می ماند چکار کند. دمی مور نیز در جایگاهی پایین تر از این دو بازیگر، توانسته از عهده نقش خود برآید.

«ما فرشته نیستیم» صحنه های جنایی و تعقیب و گریزهای آنچنانی نیز دارد که مکمل موقعیت های کمدی است.این تضاد آن را دیدنی تر کرده است.

صحنه های اول فیلم بسیار تکان دهنده است و مخاطب،به ویژه غیرحرفه ای ها با دیدن این موقعیت ها،به فکرشان هم خطور نمی کند که دقایقی بعد شاهد صحنه های کمدی بوده و به قهقهه بیفتند.

«ما فرشته نیستیم» با حال و هوایی که دارد،به خصوص اتفاق هایی که در کلیسا افتاده یا برگزاری مراسم خاص مذهبی،اثری سرگرم‌کننده است که از آمریکا تا ایران و اروپا مخاطب دارد.

فیلم مارمولک که کمال تبریزی با تهیه‌کنندگی و هدایت منوچهر محمدی آن را ساخته نیز داستان دگردیسی یک دزد و تبدیل او به انسانی دیگر را دارد و آنچه در فیلم مارمولک بیشتر جلب نظر میکند، سیر معنوی است که همراهی با روحانیت می‌تواند ایجاد کند‌. مارمولک را می‌توان یکی از بهترین بازیهای پرویز پرستویی دانست و از نظر کیفیت تولید با یکی از کمدی های ماندگار سینمای ایران روبروییم. نسخه اصلی مارمولک با کیفیت تصویری مقبول در نماوا ارائه شده است و می‌تواند مناسب سرگرمی در ایام فراغت باشد.