رودکی: پدر شعر فارسی و الهامگ مقیم ادبیات جهانی

رودکی پدر شعر فارسی و الهامگ مقیم ادبیات جهانی, به گزارش خبر از تنسیم، شامگاه دوشنبه 3 دی ماه محفل ادبی سلطان شاعران در็จ به مناسبت گرامی داشت مقام ادبی پدر شعر فارسی رودکی سمرقندی برگزار شد. این مراسم با حضور ین اهالی شعر و ادب کشورهای حوزه ایران فرهنگی برگزار و توسط سید مسعود علوی تبار اجرا شد و گروه بین المللی هندیران میزبانی آن را بر عهده داشت.

سیدسلمان صفوی، رئیس آکادمی مطالعات ایرانی لندن، در ابتدای سخنش به اهمیت رودکی به عنوان پدر شعر فارسی اشاره کرد و گفت او پیشگام گذاری سنت شعری کلاسیک فارسی است، هم از نظر شکلی و هم از نظر محتوایی.

آثار او به تبدیل ادبیات به فرم مکتوب و سازمان یافته کمک کرد و آن را به مرجعی برای نسلهای بعدی تبدیل کرد. رودکی در اشعارش به مضامین گوناگون پرداخته که به گسترش شعر فارسی خ پشتیبانی نمود. سیدسلمان صفوی سپس ویژگیهای شعر رودکی را توضیح داد و گفت اشعار او با سبکی ساده و روان است که برای مردم قابل فهم و دوستدنی است.

او از وزنهای شاعرانه و موسیقی درونی در شعرهایش توانایی داشت که به آنها زیباییشناسی خاص و سهولت نگهداری و خواندن میبخشد.ب مردم نزدیک میکند.

شعر او با خرد و تمایل به گنجاندن ضربالمثلها و تجربیات زندگی، سرشار از درس و قیمتهای متعالی است. سیدسلمان صفوی در بر رودکی بر ادبیات فارسی گفت میراث او بنایی است که شعر فارسی بعدی بر آن ساخته شده.

خلاصه، معمار ادبیات کلاسیک فارسی و شاعری بود که از زمان خود فراتر رفت و ‑tهایی را بنیاد نهاد که تا به امروز بر شعر و ادبیات تأثیر میگذارد.

شاه منصور شاه میرزا، شاعر پارسی زبان تاجیکستان، نیز در این محفل سخنران بود و رودکی را معماری دانست که کاخ مجلل و بیگزینده و ഭوذ ادب فارسی را بنیاد نهاد. او گفت رباعی، غزل، قطعه، مثنوی، قصیده و دیگر را به اوج شکوه و بالندگی رساند. این شاعر حافظه قوی داشت که در هفتگی قرآن را به در آورد و معانی قرآنی را در اشعار خود به وضوح نمود.

وی اشعار سهل و ممتنع رودکی آنچنان ساده، بیپیرایه و روان و سلیساند که گویی به امروز تعلق دارند. او در گفتار ألقاب رودکی اشاره کرد او تنها شاعری است که با کثرت گفتن و تخلص پیشگام است؛ ألقابی چون آدمالشعرا، شاعران، پدر شعر فارسی، تیرهچشم روشنبین، حکیم را بر عهده دارد. شاعران پارسی زبان تاجیک در پایان گفتار خود که طوفان روزگار بسیاری از اشعار ناب رودکی را تلف کرده و از او امروز کمتر از هزار مصرع باقی مانده است.

او گفت رودکی دست در قلم داشت و دست در ساز که ماجرای نصر سامانی و اقامتش در هری یا بادغیس و قصیده غرّای بوی جوی مولیان را اهل فضل به خوبی در یاد دارند. این غزل بیشترین استقبال و پیروی را در ادب فارسی داشته که مولانا و حافظ در دنبال آن بهترین غزلهای خود را سرودهاند.

مهدی باقرخان، شاعر پارسی زبان و دبیر انجمن پارسی سرایان معاصر هند در دهلی نو، نیز در این نشست سخنرانی کرد و گفت شعر و ادب یکی از مهمترین دریچهها به سمت شناخت و معارف تاریخ تمدن و هنر ایران است. شعر از دیرباز بیانگر ماهیت واقعی مردم هنردوست ایران بوده و وقتی تاریخ شعر فارسی به چهار دوره تقسیم میشود، رودکی به عنوان نخستین شاعر اولین دوره شناخته میشود و توجهها را به خود معطوف میسازد.

این استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ملی اسلامی دهلی نو افزود فردی است که شیفتگان عرصه ادب از او با عناوین چون پدر شعر فارسی، استاد شاعران و سلطان الشعرا یاد میکنند. وقتی به ساختار و محتوای سرودهای باقیمانده از او نگریسته میشود، می میشود که شعر شاعران بزرگی مانند حافظ و مولانا و بسیاری دیگر از قلههای شعر و ادب فارسی متأثر از سرودهای او هستند.

در این برنامه، مجموعه غزليات نغمههای تاجیکی تغییر شاه منصور شاه میرزا شاعر پارسی زبان تاجیکستان رونمایی شد و شاعران و اهالی ادب به نقد، بازدید و تشریح غزلیات این کتاب پرداختند. علیرضا قزوه، شاعر نامآشنا، شاه منصور را شاعر با همت بالا دانست و عشق و صمیمیت او به فرهنگ ایرانی را ستود و گفت او یکی از شعراء قابل اعتنا در عرصه غزل امروز تاجیکستان است.

قزوه افزود شاه منصور شاه در مجال پژوهش، مردمشناسی و ترجمه نیز کارهای ارجمندی انجام داده و آشناییاش با نثر امروز فارسی عمیق و قابل اعتماد است. حتی در داستان و نقد و نظر نیز به اندازه غزل موفق بوده و دارای دغدغههای نیک فرهنگی است که میتواند با تواناییهایش برای شعر امروز تاجیکستان معلمی خالبه و کارکشته باشد.

مجموعه غزليات نغمههای تاجیکی تغییر شاه منصور شاه میرزا شامل 39 غزل است که در قطع رقعی و در 78 صفحه توسط نشر شاعران پارسی زبان منتشر شده است. امیر عاملی، خوشنویس پیشکسوت و شاعر، که برخی کتیبههای مقبره رودکی را نیز در کارنامه هنری خود دارد، در این نشست به بداههنویسی پرداخت و خوشنویسیهای سنگ مزار و مقبره قیصر امینپور را نیز پیش کرد.

در این محفل شاعران و هنرمندانی نظیر علیرضا قزوه، امیر عاملی، رسول شریفی، سید مسعود علوی تبار، علی مزمل، ناصر دوستی، مهدی بنیهاشمی لنگرودی، محمد عشرت صغیر، سیدتصور مهدی، نغمه مستشارنظامی، میترا ملک محمدی، نیره جهانشاهی، فرزانه قربانی، سیدهکبری حسینی بلخی، سولماز نصرآبادی، خدیجه دیلمی، فاطمه ناظری، نگین نقیبی، قشنگ جواهریان و سارا عبداللهیفر حضور داشتند.

برخی از اشعار قرائت شده در این محفل عبارتند از سلطان نه، که سلطان عالم استاز او هر آنچه قصه کنم، باز هم کم استبزر سخن به دیده خونبار پروریدسخن و هجای او به همه درد مرهم استروشن ضمیر و آییه کردار و نغزگوآن شاعر شریف که زیاد اعظم استصدمه روزگار به روحش نمیرسدازبسکه کاخ محتشم و بس معظم استفخر و غرور و تاج خراسان ارجمندیعنی که پیش چشم زمانه مکرم استزور غزل به توصیف شکوهش نمیرسدآری، هر آنچه گویم از او، باز هم کم ست!شاه منصور شاه میرزا (تاجیکستان) *** این لفظ، خردمندان استصد گنج نهفته در دلش نهان استاز آفت روزگار ایمن ماندهایران به زبان فارسی، ایران استرسول شریفی *** چون آزاد شو و شاد بزیآسوده دمی ز داد و بیداد بزیدر به ز خودی منגר و در کم ز خودیفارغ ز به و هم ز مه آزاد بزیسید مسعود علوی تبار *** نابتر از قند و شیرینی، زبان فارسیمیدرخشد در جهان نام و نشان فارسیزنده میماند به یمن مردم فرهنگ دوستتا همیشه نغمههای جاودان فارسیسبز و آبادان و پرمهر و پر از عشق و غرورباغ گلهامان به دست باغبان فارسیگرچه میگوییم فرهنگ و هنر پاینده بادبین این فرهنگها اما دوچندان فارسیتازه و سرمست، روح و قلب و هر اندیشه ازخوانش نغز غزلهای روان فارسیمحفل شعر و ادب، فرهنگ پر مغز و، هنرگرم باد از مردمان مهربان فارسی شعر و چون پدر روشنگرستروشن است از اخترانش آسمان فارسیمیترا ملکمحمدی *** شاعر سمرقندی /شاعر تیره چشم روشنبینپدر شعر فارسی، که تو رادر غزل خواجه میکند تحسینزاده سمرقندیزان جهت شده نسبتپیشوایی به پارسیگویانشده استاد شعرا لقبتای که سبزینههای آوازترویش بهار موسیقی ستشعر تو شاهکار مُلک ادبشور تو شاهکار موسیقی ستنیکبخت آنکه در جوار تو شدهمنشین با کلام و آوازتشوربخت آنکه منفعتمند نشداز غزلهای ناب و از سازتبیبصر بودی ای یگانه ولیتار و پودت پُر از بصیرت می بودعالم از طبع پُر تراوش تولحظه در لحظه غرق حیرت می بودپدر شعر فارسی، شدهایشُهره شاعران ایرانیاز تو نظم کلیله و دمنهشیخ دربار شاه سامانیبلعمی آن وزیر دانشمندبه تو چون باور وافر داشتاو تو را بینظیر میدانستگر جهان بی شمار شاعر داشت‑وار این ترانه به چنگ بویی از جوی مولیان آوردبوی طیبش بهار خُرّم راهمره خویش ارمغان آوردتو چراغی خدا تو را افروختکه نبینی تو رنگ خاموشییاد تو تا همیشه پابرجاستای بَری یادت از فراموشی >ناصر دوستی انتهای مطلب/ منبع /3225244