روزی 100میلیون دلار خسارت تعطیل شدن سرزمین است/ چطور می توان از زیان دیدگان اقتصاد حمایتکرد؟_خبردار

بر پایه سهم دولت در تشکیل ناخالص ملی، هر روز که ادارات، مراکز دولتی، دستگاه‌های ستادی و کارمندی دولت به بهانه ناترازی انرژی تعطیل می‌شود، نزدیک به ۷۵۸۵میلیارد تومان از تشکیل ناخالص داخلی سرزمین کاسته خواهد شد.

«کار» تنها درمان عقب ماندگی ها

این یک حقیقت آشکار است که تنها راهکار و علاج عقب ماندگی ها و گذر از توقف اقتصاد، کار است. غول‌های اقتصادی جهان همچون ژاپن بعد از ویرانی‌های جنگ با تقدس بخشیدن به «کار» به اوج رسیدند، یا چین با انضباطی آهنین زنجیره فراهم دنیا را تسخیر کرد، و حتی کشورهایی نظیر مالزی با همسو کردن ساعت کاری خود با بازارهای جهانی مسیر گسترش را هموار کردند. اما آن چه امروز در سرزمین ما به یک تهدید جدی تبدیل شده، کار نکردن به علت تعطیلی های مکرر است. 

افت ۲۰ درصدی از ظرفیت مشترک بین المللی

ابعاد خسارات هر روز تعطیلی از جهات گوناگون و با آمارهای دقیق علمی باید بازدید شود.  «پول نیوز» در یک گزارش بخشی از این خسارات را کاوش کرده و نوشته است: «با در نظر گرفتن این‌که جهان بر پایه یک چرخه هفتگی کار پنج تا شش روزه فعالیت می‌کند، هر روز تعطیلی اضافی در ایران، به طور متوسط نزدیک به ۱۴ تا ۲۰ درصد از ظرفیت کاری مشترک با جهان را افت می‌دهد. اگر ایران به‌جای دو روز تعطیل (استاندارد جهانی)، چهار روز در هفته عملاً تعطیل باشد، زمان هم‌پوشانی کاری با کشورهای دیگر از نزدیک به ۲۶۰ روز کاری جهانی در سال به کمتر از ۱۳۰ روز سقوط می‌کند. این یعنی هر روز تعطیلی مازاد، سالانه بین ۳۰ تا ۴۰ روز مؤثر کاری را از دست می‌دهیم و عملاً سرزمین را در یک چرخه تاخیر، افت منفعت‌وری و عقب‌افتادگی از روال گسترش جهانی قرار می‌دهد.»

تشدید نارسایی معیشتی صدمه پذیرها

نظر دیگر صدمه این تعطیلی ها، تبعات اجتماعی آن است. تعطیلی‌های غیرمنظم به افزایش نابرابری‌ها و تشدید مشکلات معیشتی اقشار صدمه‌پذیر می‌انجامد. کارگران قسمت‌های غیررسمی و کسب‌وکارهای کوچک، با افت درآمد روبه رو شده و به واسطه نبوده است بیمه و پشتیبانی‌های اجتماعی کافی، در معرض صدمه‌های جدی قرار می‌گیرند. افت ساعات کاری و افزایش بیکاری، نارضایتی‌های اجتماعی را شعله‌ور کرده و به تضعیف مطمعن عمومی نسبت به نهادهای دولتی دامن می‌زند.

شلیک به قسمت های کلیدی اقتصاد

به هر روی تعطیلی‌های مدام و قطعی‌های اینترنت و انرژی در یک سال تازه نه فقط یک معضل فنی، بلکه بحران اقتصادی و اجتماعی است که قسمت‌های کلیدی اقتصاد سرزمین را مقصد قرار داده است. آمارهای رسمی و قسمت خصوصی مشخص می کند خسارت اقتصادی به هزاران میلیارد تومان در روز رسیده است و اگر سیاست‌گذاران در راستای ارامش‌بخشی به زیرساخت‌ها قدم‌های جدی برندارند، صدمه‌های اقتصادی و اجتماعی تداوم خواهد یافت.

روزانه ۷ هزار میلیارد خسارت؟

همان طور که اشاره شد، برآورد دقیق خسارات ماشی از تعطیلات، الزام بازدید های دقیق علمی است اما حسین سلاح‌ورزی از فعالان اتاق بازرگانی ایران، چندی قبل نوشته است: «برآوردهای مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی مشخص می کند هر روز تعطیلی سراسری، ۷,۰۰۰ میلیارد تومان (نزدیک به ۱۰۰ میلیون دلار) به اقتصاد زیان می‌رساند. در تابستان امسال، تعطیلی‌های متعدد در ۲۳ استان به علت افتبرق، تشکیل در صنایع کلیدی همانند فولاد، سیمان و پتروشیمی را تا ۳۰درصد افت داد. برای نمونه، تشکیل فولاد در کارخانه‌هایی همانند فولاد مبارکه و ذوب‌آهن اصفهان ۲۵درصد کم شدن کرد؛ یعنی ۱.۵ میلیون تن افت تشکیل در یک ماه.  در قسمت پتروشیمی، توقف فعالیت واحدهای تولیدی در زمستان قبل و تابستان امسال، تشکیل متانول را نزدیک به ۲۰درصد و اوره را ۱۵درصد افت داد. این کم شدن تشکیل، صادرات غیرنفتی را که ۴۵درصد کل صادرات ایران را راه اندازی می‌دهد، ۱۲درصد کم کرد و علتکاهش درآمد ارزی سرزمین در نزدیک به ۵ میلیارد دلار شد.» مطابق حرف های حسین سلاح ورزی، این زیان در شرایط تحریم، که دسترسی به ارز خارجی را دشوار کرده، اقتصاد را شکننده‌تر کرده است.

چه باید کرد؟

کارشناسان و فعالان اقتصادی برای مقابله با تبعات ناشی از خسارات تعطیلات، تحکیم و  گسترش زیرساخت‌های پایدار در قسمت های گوناگون از جمله، انرژی، ارتباطات و حمل و نقلرا نظر می دهند تا در مشکلاتها حوزه صنعت و به تعطیلی کشیده نشود و در صورت تعطیلی اجباری از مقدار خسارات کاسته شود. این چنین برنامه مدیریت مصرف انرژی هوشمند برای جلوگیری از تعطیلی‌های ناگهانی و تک‌بعدی؛ شفافیت و اراعه آمار رسمی قابل اتکاء درمورد خسارت‌های ناشی از قطعی‌ها برای سیاست‌گذاری بهتر؛ حمایتمالی و بیمه‌ای برای کسب و کارهای دیجیتال صدمه‌دیده و این چنین تعامل مستمر دولت و قسمت خصوصی برای تدوین استراتژی‌های مقاومتی در شرایط بحرانی اشاره کرد.