حاکمیت پاسخگوی سرنوشت مهاجران است؛ جرمانگاری راه حل نیست

حاکمیت پاسخگوی سرنوشت مهاجران است؛ جرمانگاری راه حل نیست, مسئله مهاجران افغانستانی در ایران به یکی از چالشهای پیچیده اجتماعی، اقتصادی و دیپلماتیک تبدیل شده که مدیریت آن نیازمند نگاه جامع و مسئولانه است. تعداد قابلتوجهی از این افراد سالها پیش به صورت غیرقانونی وارد کشور شدهاند، اما هیچ مکانیزم نظارتی مؤثری بر حضور آنها وجود نداشته است.\در طول این سالها، بسیاری از مهاجران در ایران زندگی، خانواده و مسکن ساختهاند.

آنها در مشاغلی که معمولاً کارکنان ایرانی تمایل به انجام آنها را ندارند، با دستمزدهای پایین مشغول به کار شده و هم چرخه تولید را در حال حرکت نگه داشتهاند و هم معیشت خود را تامین کردهاند.

تجارتنیوز با این حال، اخیراً موجی از نارضایتی عمومی و فشار برای خروج اجباری آنها شکل گرفته که گاه به توهین و آزار مهاجرین منجر شده است.\اخبار نگرانکننده درباره سوزاندن کارتهای اقامتگزارشها حاکی از آن است که در فرآیند جمعآوری مهاجرین غیرمجاز، رفتارهای خشونتآمیز و خارج از چارچوب قانونی توسط برخی ماموران مشاهده شده است.

ادعاهای جدی مبنی بر اینکه کارتهای اقامت معتبر مهاجرین قانونی نیز مصادره و سوزانده شده تا آنها را به خروج اجباری وادار کنند، نگرانیهای حقوقبشری را تشدید کرده است.\استدلالهای اقتصادی و بیکاری؛ کلانمایه یا بهانه؟برخی کارشناسان معتقدند بدی اقتصادی و بیکاری بالا، نارضایتی از حضور کارگران خارجی را به دنبال داشته است.

استدلال آنها بر این است که در شرایطی که جوانان ایرانی بیکارند، مشاغل نباید در اختیار اتباع بیگانه قرار گیرد. اما نگاه تخصصیتر نشان میدهد که واقعیتهای بازار کار پیچیدهتر از این تعمیمهاست.\نظر استاد اقتصاد حاکمیت نمیتواند از مسئولیت فرار کنددکتر علی مزیکی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، در گفتگو با تجارتنیوز تأکید میکند که استدلال فشار اقتصادی برای اخراج مهاجرین، استدلال درستی نیست.

او میگوید علت مهاجرت افغانها سالها جنگ و بیثباتی اقتصادی در کشورشان بوده است. حاکمیت هر کشوری به طور خودکار در برابر سرنوشت فردی که داخل مرزهای آن شده، مسئولیت دارد و نمیتواند از بار این مسئولیت شانه خالی کند.\مزیکی افزود تصمیم در مورد مهاجرین باید در آن سوی مرز و پیش از ورود آنها گرفته شود.

د بخش قابلتوجهی از بیکاران ایرانی تحصیلکرده و با تخصص هستند، در حالی که اقتصاد ایران نیاز به نیروی کار کممهارت دارد که مهاجرین افغان در آن جایگاه میگیرند.

وقتی مهاجرین از سوی حاکمیت پذیرفته نمیشوند، مجبورند به صورت غیرقانونی کار کنند، از بیمه و مالیات معاف بمانند و با دستمزد کمتر کار کنند. در واقع مزیت رقابتی آنها، غیرقانونی بودنشان است.\او هشدار میدهد اول باید جرمزدایی انجام گیرد و حضورشان قانونی شود؛ در آن صورت برای کارفرما مزیت دستمزدی نخواهند داشت.

جرمانگاری بیش از حد بدون اصلاح رویه، نتیجهای جز شکست ندارد؛ شبیه به برخوردهای ناموفق با الکل و ماهواره.\امنیت مهاجرین بر عهده حاکمیت استمزیکی با تأکید بر مسئولیتپذیری اخلاقی و قانونی میگوید هیچ کارشناسی نمیگوید وقتی مهاجر وارد سرزمین شد، میتوان هر بلایی به سرش آورد. از لحظه عبور از مرز، مسئولیت حاکمیت آغاز میشود.

بیرون راندن آنها به روشی که امنیتشان به خطر بیفتد، غیرقانونی است و اگر بلایی به سرشان بیاید، حاکمیت در قبال آن موثر و مسئول است.\بدون مطالعه و سند، نظر ندهیماستاد اقتصاد با رد تعمیمهای سادهانگارانه مانند کشور ما به مهاجر نیاز ندارد یا بیکاری به خاطر مهاجرین است، میگوید بدون مطالعه و مستندات نباید در این مورد سخن گفت. مهاجرین حاتمبخشی نمیکنند؛ کار میکنند و دستمزد میگیرند.

ابعاد این مسئله بسیار گسترده است.\او در پایان به نتایج یک مطالعه مشترک با وزارت کشور اشاره کرد اکثر مهاجرین افغان در دهک اول درآمدی قرار دارند و یارانهای که دریافت میکنند، معادل یارانههای نهان سال ۱۳۸۹ است. بدون تامین بهداشت، درمان و آموزش برای کودکان مهاجر، بیماریها سرایت میکند و جهالت پرورش مییابد. تورم و مشکلات اقتصادی، ایران را از این مسئولیتها معاف نمیسازد.