تحلیل چالشهای وفاق ملی در دولت پزشکیان: ضرورت همسویی سیاسی و اجتماعی

تحلیل چالشهای وفاق ملی در دولت پزشکیان ضرورت همسویی سیاسی و اجتماعی, موضوع وفاق در دولت چهاردهم، تنها به معنای ائتلاف میان احزاب و جریانهای سیاسی خلاصه نمیشود؛ بلکه یک رویکرد دو سطحی را میطلبد که در آن همسویی سیاسی با مشارکت اجتماعی همگام باشد. این تحلیل بر آن است تا ابعاد مختلف این چالش و راهکارهای پیش رو را بررسی کند.

سطح اول تفکیک نیروهای سیاسی و ضرورت بکارگیری طیفهای میانه نیروهای سیاسی در دو دسته اصلی قابل تقسیمبندیاند. گروه اول، نیروهایی هستند که اختلاف گفتمانی، راهبردی و مبنایی عمیقی با دولت دارند و در انتخابات اخیر به طور صریح در برابر گفتمان رئیسجمهوری ایستادند.

ر اساس همگرایی سیاسی و نه تخصص، به مدیریتها رسیده بودند.

در مقابل، طیفهای میانهای وجود دارند که اگرچه از منظر آرایشهای سنتی رقیب محسوب میشوند، اما در سطح کلان با برنامهها و سیاستهای اعلامی رئیسجمهور همگرایی دارند. شکلدهی ائتلافی گسترده از این نیروهای میانه، یکی از ماموریتهای بنیادین دولت پزشکیان تلقی میشود، به شرطی که بر اساس برنامههای کلی دولت حرکت کنند. سطح دوم وفاق اجتماعی، رکن اصلی و برترییافته بیش از وفاق سیاسی، وفاق اجتماعی در گفتمان دولت چهاردهم ارجحیت یافته است.

این رویکرد به معنای به رسمیت شناختن و شریک کردن اقوام، مذاهب، زنان و جوانان در بدنه مدیریت است.

مثال بارز این استراتژی، ترجیح دادن استاندارانی اهلسنت و از اقوام با گرایش اصولگرا بر گزینههای اصلاحطلب فارس و شیعه است. این تصمیمها اگرچه ممکن است نارضایتی حامیان سیاسی را به همراه داشته باشد، اما از منظر تنوع اجتماعی و امنیت ملی، ضرورت مبنایی دارد.

ضرورت امنیتی و ژئوپلیتیک در مناطق مرزی شرایط شبهجنگی منطقه و تجربههای تلخ نظیر رویدادهای ۱۴۰۱ در سیستانوبلوچستان، رویکرد اجتماعی به وفاق را از سطح شعار به ضرورت امنیتی ارتقا داده است.

ت.

چالش نگهداری همراهی نیروهای سنتی و مراجع تقلید مسئله حساستر از بکارگیری اقلیتها، حفظ اعتماد نیروها و نخبگانی است که تا به امروز تبعیضهای موجود را توجیه میکردند. در این میان، مراجع تقلید قم و طیفهای سنتی حوزه علمیه، بازیگران کلیدیاند. نادیده گرفتن نهاد سنت و دین، که رکن اصلی هویت ملی است، میتواند هزینههای تاریخی سنگینی داشته باشد؛ همانند دورههای گذشته که غفلت از این نیروها، بستر تحولات بزرگ را فراهم آورد.

نتیجهگیری آن است که وفاق واقعی در دولت پزشکیان، ترکیبی هوشمندانه از ائتلاف سیاسی میان نیروهای میانه و همگرایی اجتماعی جامع است که امنیت، عدالت و ثبات ملی را تضمین میکند.