ابلاغ معیارهای جدید هم‌ترازی رشته‌های دانشگاهی برای استخدام

به نقل از خبردار، ابوالفضل واحدی، معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در نامه‌ای به مسئولان مختلف از جمله معاون سرمایه انسانی سازمان اداری و استخدامی کشور، معیارهای جدید هم‌ترازی رشته‌های تحصیلی را معرفی کرد.

در این نامه به استناد مصوبه نهصد و هفتاد و نهمین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی آموزشی که در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار شده، به ایجاد وحدت رویه و شفافیت در فرآیند تشخیص هم‌ترازی رشته‌های تحصیلی اشاره شده است. هدف از این اقدام، کمک به پاسخگویی به درخواست‌های استخدامی و مجوزهای شغلی است.

طبق این ابلاغیه، این معیارها از تاریخ ابلاغ، به عنوان مبنای بررسی درخواست‌ها و پاسخ به استعلام‌ها در نظر گرفته می‌شوند و تمامی مصوبات قبلی در این زمینه را لغو می‌کنند. دستگاه‌های مربوطه نیز موظف به اطلاع‌رسانی این معیارها به واحدهای ذی‌ربط شده‌اند.

بر اساس این مصوبه، رشته‌های هم‌تراز شامل رشته‌های تحصیلی هستند که شایستگی‌های مشابهی را برای فارغ‌التحصیلان ایجاد می‌کنند، به‌طوری که این شایستگی‌ها در مشاغل مختلف قابل احراز باشند. همچنین رشته‌های مرتبط، رشته‌هایی هستند که محتوای درسی آن‌ها اشتراکاتی دارند اما نمی‌توانند به عنوان هم‌تراز شناخته شوند.

این مصوبه همچنین زیرنظام‌های مختلف آموزش عالی از جمله نظری، مهارتی، فرهنگیان، نظامی و حوزوی را تعریف کرده و ملاک تعیین این زیرنظام‌ها، دسته‌بندی برنامه درسی در سامانه آموزش عالی (ساعا) است.

طبق بخش نخست این الگو، اگر یک رشته تحصیلی قدیمی شده و جایگزینی برای آن معرفی شده باشد، در صورتی که فقط عنوان آن با تحولات علمی تغییر کرده باشد، با رشته قبلی هم‌تراز به حساب می‌آید. به همین ترتیب، رشته‌های دارای گرایش و رشته‌های بدون گرایش نیز هم‌تراز محسوب می‌شوند.

در این بخش تأکید شده که کارشناسی ارشد پیوسته با کارشناسی ارشد ناپیوسته و دکتری‌های مختلف نیز هم‌تراز هستند، اما برعکس این حالت‌ها صدق نمی‌کند. همچنین استفاده از واژه «هم‌تراز» در مکاتبات اداری الزامی است.

طبق این مصوبه، رشته‌های تحصیلی یک زیرگروه آموزشی بر اساس دسته‌بندی سامانه «ساعا» به عنوان مرتبط شناخته می‌شوند. همچنین رشته‌های تحصیلات تکمیلی که با یک کد مشترک دانشجو می‌پذیرند، مرتبط در نظر گرفته می‌شوند.

رشته‌های بین‌رشته‌ای که در یک گروه آموزشی قرار دارند اما زیرگروه متفاوتی دارند، بر اساس نظر کارگروه تخصصی، به عنوان مرتبط شناخته می‌شوند. رشته‌هایی که تعریف هم‌تراز یا مرتبط را ندارند، به عنوان «نامرتبط» تلقی می‌شوند.

در بخش دوم این مصوبه تأکید شده که رشته‌های تحصیلی در دو زیرنظام متفاوت به دلیل اهداف آموزشی مختلف، هم‌تراز نیستند. همچنین ترکیب مدرک کاردانی و کارشناسی ناپیوسته یک رشته با کارشناسی پیوسته همان رشته هم‌تراز نیست، اما در صورت وجود ارتباط موضوعی، این رشته‌ها در مقطع کارشناسی مرتبط خواهند بود.

این مصوبه همچنین تصریح می‌کند که در مواردی که در آزمون‌های استخدامی از عنوان عمومی رشته استفاده شده باشد، صدور گواهی هم‌ترازی برای کارشناسی ناپیوسته مشروط به همسویی رشته‌های کاردانی و کارشناسی ناپیوسته با عنوان عمومی امکان‌پذیر است. این گواهی صرفاً برای همان مورد صادر می‌شود و محدودیت آن باید در متن گواهی درج گردد.

در این ابلاغیه تصریح شده که تشخیص هم‌تراز، مرتبط یا نامرتبط بودن رشته‌های وزارت بهداشت و درمان با رشته‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بر اساس نظر کارشناسی دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی انجام می‌شود.

همچنین رشته‌های تحصیلی حوزه‌های علمیه با رشته‌های تحصیلی وزارت علوم هم‌تراز نیستند. با ابلاغ این مصوبه به سازمان اداری و استخدامی و وزارت راه و شهرسازی، تمامی مصوبات پیشین ملغی شده و این معیارها ملاک عمل دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی برای پاسخگویی به متقاضیان خواهند بود.