نگاهی به اعداد و ارقام هولناک بهار و تا بستان

نیمه اول ۱۴۰۳ بورس در آغوش ریسکهای سیستماتیک؛ شهریور با با زدهی مثبت امیدبخش

بازار بورس در شش ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۳ دستخوش ریسکهای متعدد سیستماتیک شد که بیشک زمینهساز جولانهای گسترده در حوزه قانونگذاری، سیاستگذاری مالی و اقتصادی و مدیریت نهاد ناظر بوده است. معاملات کمرمق، کاهش شاخصهای قیمتی، محدودیت روزافزون دامنه نوسان و افول شاخصهای رقابتی، تصویری بیجان از بورس ترسیم کردند که نه توان تأمین مالی را دارد و نه امکان رقابت با با زارهای رقیب را.

نرخ منفعت با لا، قیمتگذاری دستوری، دخالتهای دولت در اقتصاد و مدیریت نامطلوب دولتیها در برخی بنگاههای تولیدی بزرگ، عملا چالش بیاعتمادی و فرار اندوختهها را گسترش دادهاند. آمارهای مربوط به را هاندازی اندوخته منفی و تراز تجاری منفی نیز موید این مسئله هستند.

نگاهی به اعداد و ارقام هولناک بهار و تا بستان

شاخص کل بورس در نیمه ابتدایی سال کاهش منفی ۴.۵ در صدی را ثبت کرده که این میزان ریزش از نیمه اول سال ۹۵ بیسابقه است. شاخص هموزن وضعیتی بدتر داشته و با ثبت کاهش منفی ۷.۴ در صدی، رکورد ریزشهای خود را شکسته و از ابتدای تعریف این شاخص در بورس، ریزشی به این حد دیده نشده است. اما فصول خزانزده بهار و تا بستان برای بورس آخربندی خوشی داشته و با زار اندوخته در شهریور کارکرد چشمگیری در قیاس با دیگر با زارها و همین ۵ ماهه ابتدای سال خود داشته است. به طوری که شاخص هموزن در شهریور ماه با با زدهی مثبت ۷ در صدی بین همه با زارها پیشتاز بوده، شاخص کل نیز با رشد نزدیک به ۳ در صدی وضعیتی بهتر از میانگین نیمه اول سال خود را به ثبت رسانده است.

پایان بحران در بورس؟

حسن حسیننیا، تحلیلگر با زار اندوخته، با اشاره به آغاز سال تازه با تشدید تنشهای نظامی در منطقه و مقارن شدن آخر تعطیلات عید نوروز با در گیری موشکی به ساختمان سفارت کشورمان، گفت رخدادهای نادر همچون سانحه سقوط با لگرد حامل ریاستجمهوری و انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری، رقابت بین جناحهای سیاسی با اندیشههای متفاوت اقتصادی را تشدید کرد و نهایتا یکی از شوکهای بزرگ به با زار با ترور اسماعیل هنیه چند ساعت بعد از مراسم تحلیف ریاستجمهوری در تهران شکل گرفت که به محدودیت دامنه نوسان تا به حال انجامیده است.

وی ادامه داد با زار اندوخته از حیث تعدد و تمرکز ریسکهای سیستماتیک در بازه زمانی تازه یکی از مقاطع خاص را تجربه کرده اما چالشهای بورس در شش ماه ابتدایی سال را نمیتوان در ریسکهای سیستماتیک خلاصه کرد. نگاه متفاوت دولت سیزدهم به با زار اندوخته و متغیرهای موثر بر آن از ماهها قبل به یک روال فرسایشی منفی در معاملات دامن زده بود که افت قیمت معاملات و کاهش شدید قیمت با زار اندوخته را میتوان نتیجه این نوع مدیریت و تفکر برشمرد. تبصره ۶ بند س قانون بودجه سال ۱۴۰۳ یکی از این مشکلات بود که عملا با زار اندوخته را با معضل روبرو میساخت و با همت و شفافسازی فعالان با زار اندوخته به صورت نسبی اصلاح شد، اما برخی مشکلات بزرگ همچون قیمتگذاری دستوری به قدری در عمق تفکر دولتها و به اختصاص مدیران اقتصادی دولت سیزدهم لانه کرده که اصلاح آن امری به شدت دشوار بوده و به نظر میرسد همچنان دشوار است.

حسیننیا افزود صنعت ماشین که یکی از صنایع بزرگ صدمهدیده از قیمتگذاری دستوری است و مشکلات آن که در حوزه اقتصادی و اجتماعی ملموس است، نزدیک یک سال و نیم با فریز قیمتی همراه بود که یقینا در این را ستا قوانین وضع شده اجرایی نشد تا زیان انباشته تقریبا ۲۵۰ میلیاردی در کنار سود سرشار دلالان ثبت شود و سهامداران با زنده مهم این حالت با شند. ابهامات حوالی نرخ گاز صنایع و خوراک پتروشیمیها همچنان ادامه داشت که برخی شرکتهای نقل با زار در صنعت پتروشیمی با افت حاشیه سود قابلتوجه حتی تا مرحله زیانسازی پیش رفتند.

این تحلیلگر گفت کارکرد صندوقهای اندوختهگذاری و به اختصاص صندوقهای اهرمی از فردای روز اظهار نتایج قطعی دور دوم انتخابات ریاستجمهوری و پیروزی آقای دکتر پزشکیان نیز به روال فرسایشی و کاهش شدید قیمت در نمادهای بورسی دامن زد. افت حباب قیمت این صندوقها از فردای پیروزی آقای دکتر پزشکیان در حالی تشدید و به حباب منفی رسید که حتی در مقاطع زمانی پرتنش و وضع قوانین نامطلوب برای بورس نیز حباب مثبت نسبتا قابلتوجهی را نگه داشته بودند.

وی ادامه داد نهایتا بعد از را هاندازی کابینه دولت چهاردهم و انتخاب آقای دکتر همتی به عنوان وزیر اقتصاد، ناظر پالسهای مثبت برای بورس بودیم که در نیمه دوم شهریور با تحول ریاست سازمان بورس بعد از حاشیههای زیاد حوالی وامهای در یافتی ایشان، یکی از خواستههای چند ماهه فعالان با زار سهام عملیاتی شد و در دوره تازه آقای دکتر صیدی بر مسند ریاست سازمان بورس تکیه داده شد که مواضع ایشان در روزهای ابتدایی تصدی این مسئولیت نیز نشاندهنده تفاوت در دیدگاهها نسبت به دوران ریاست آقای عشقی بود.

حسیننیا بیان کرد اما در نیمه دوم سال، ناظر تحول مدیران دولتی و مدیران حوزه سیاستگذاری مالی هستیم که با موضعگیریهای خود مبنی بر اهمیت با زار اندوخته نویدبخش تحول در حالت جاری میباشند اما اجرایی شدن آن به طور حتم نیازمند تحول و اصلاح در تعداد بسیاری از مولفههای موثر است. هرچند نزدیک شدن نرخ دلار نیمایی و با زار آزاد به یکدیگر از هفتههای ابتدایی سال تازه کلید خورده بود، اما شدت پایین آن به کام دلالان شیرین شده است و تسریع در این کار در کنار اصلاح تدریجی نرخ منفعت میتواند حاشیه سود شرکتهای تولیدی را به بود بخشد. از نظر دیگر ارایه مشوقهای مالیاتی برای تولیدکنندگان و به بود قوانین حوزه تشکیل و خدمات در پیشنویس قانون بودجه سال ۱۴۰۴ میتواند علتی برای لطیف کردن فضای بورس شود.

این تحلیلگر خاطرنشان کرد الزام اصلاح قوانین مرتبط با قیمتگذاری دستوری در حوزه تشکیل که دارای ذینفعان قابلتوجه بوده و جریان سود را از تشکیل به سمت دلالی سوق میدهد، باید در دستور کار وزارتخانههای گوناگون قرار گیرد تا با اتخاذ تدابیری نسخه مشخصی را برای طویل مدت طراحی کنند و عوامل تشکیل را از حاشیههای حوزه قوانین متناقض رها سازند. پیشبینیپذیری اقتصاد و اتخاذ اقداماتی که رونق دلالی در با زارهای گوناگون را منکوب میکند و پاداش تشکیل را با در نظر گرفتن حاشیه سود مناسب به رسمیت میشناسد، میتواند نیمه دوم سال پررونقی را برای با زار اندوخته به ثبت برساند تا تحقیر شرکتهای تولیدی و خدماتی کشورمان که مطابق سخنان دقیق وزیر محترم اقتصاد با قیمت مارکت یک شرکت بزرگ در دنیا نیز برابر نیستند به آخر رساند تا شرکتهای بزرگ کشورمان در رقابت با رقبای جهانی حرفی برای گفتن داشته با شند که نتیجه آن توزیع ثروت در جامعه و هدایت نقدینگی به سمت فعالیتهای مولد و رونق تشکیل خواهد بود. آنچه اشکار است اراده ملزوم در سیاستگذار مالی برای آخر بحران و نجات با زار اندوخته وجود دارد.

منبع دنیای اقتصاد