۳۰ درصد از سرطان‌ها قابل پیشگیری‌اند؛ چرا نظام سلامت عقب مانده است؟_خبردار

سالم‌خبر: مطابق گزارش‌های بین‌المللی، حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری‌اند؛ با افت مصرف دخانیات، کنترل چاقی، ترویج فعالیت بدنی، تغذیه سالم و واکسیناسیون علیه ویروس‌هایی همانند HPV و هپاتیت B با این حال در تعداد بسیاری از کشورها از جمله ایران، سهم پیشگیری و غربالگری در بودجه سلامت ناچیز است و تمرکز مهم بر درمان‌های پرهزینه در مرحله های پایانی بیماری قرار دارد.

سرطان هم چنان یکی از مرگبارترین بیماری‌های قرن است؛ بیماری‌ای که بنا بر تازه ترین برآوردهای جهانی، هر سال جان میلیون‌ها نفر را می‌گیرد و در عین حال، قسمت قابل‌توجهی از موارد آن با تشخیص زودهنگام و پیشگیری قابل کنترل است. «روز جهانی سرطان» فرصتی است برای بازخوانی آمارها، هشدارها و مسئولیت‌هایی که نظام‌های سلامت نمی توانند

از آن شانه خالی کنند.

سرطان؛ اعداد هشداردهنده پشت یک واژه سنگین
بر پایه برآوردهای سازمان جهانی بهداشت و آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC)، در سال‌های تازه سالانه نزدیک به ۲۰ میلیون مورد تازه سرطان در جهان شناسایی می‌شود و نزدیک به ۱۰ میلیون نفر جان خود را به علت ابتلا به این بیماری از دست خواهند داد. این آمار به درستی مشخص می کند که سرطان، بعد از بیماری‌های قلبی‌عروقی، یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر جهانی است.

بار نابرابر سرطان بر دوش کشورهای کم‌درآمد
مسئله دلواپس‌کننده آن است که بیشتر از ۷۰ درصد مرگ‌های ناشی از سرطان در کشورهای با درآمد کم و متوسط رخ می‌دهد؛ جایی که دسترسی به غربالگری، تشخیص زودهنگام و درمان‌های نوین محدود است. در این کشورها، سرطان زیاد تر وقتی تشخیص داده می‌شود

که بیماری به مرحله های پیشرفته رسیده و گزینه‌های درمانی پرهزینه و کم‌اثرتر شده‌اند.

ایران؛ افزایش ابراز، تأخیر در تشخیص
در ایران نیز روال ابتلا به سرطان صعودی گزارش می‌شود. متخصصان اپیدمیولوژی سرطان پافشاری می‌کنند که سالانه بیشتر از ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار مورد تازه سرطان در سرزمین شناسایی می‌شود. سرطان‌های پستان، روده بزرگ، معده، ریه و پروستات در صدر فهرست شایع‌ترین‌ها قرار دارند. آنچه بیشتر از خودِ اعداد دلواپس‌کننده است، تشخیص دیرهنگام و ناپایداری دسترسی به دارو و خدمات درمانی است؛ مسائلی که مستقیماً با سیاست‌گذاری و بودجه سلامت گره خورده‌اند.

پیشگیری؛ حلقه مفقوده سیاست‌گذاری
مطابق گزارش‌های بین‌المللی، حداقل ۳۰ تا ۴۰ درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری‌اند؛ با افت مصرف دخانیات، کنترل

چاقی، ترویج فعالیت بدنی، تغذیه سالم و واکسیناسیون علیه ویروس‌هایی همانند HPV و هپاتیت B. با این حال، در تعداد بسیاری از کشورها، از جمله ایران، سهم پیشگیری و غربالگری در بودجه سلامت ناچیز است و تمرکز مهم بر درمان‌های پرهزینه در مرحله های پایانی بیماری قرار دارد.

روز سرطان؛ فراتر از یک مناسبت نمادین
روز جهانی سرطان نباید به چند مطلب شعاری محدود شود. این روز، یادآور الزام تصمیم‌های سخت اما حیاتی است: اندوخته‌گذاری پایدار در پیشگیری، ضمانت دسترسی عادلانه به دارو و درمان، و شفافیت در سیاست‌های سلامت. بدون این اصلاحات، آمارها هر سال تکرار خواهد شد؛ با اعدادی بزرگ‌تر و هزینه‌هایی سنگین‌تر، هم برای نظام سلامت و هم برای خانواده‌هایی که سرطان، زندگی‌شان را از نو تعریف می‌کند.