چرا هالیوود به انیمیشن احترام نمی‌گذارد؟

انیمیشن در تاریخ هالیوود جایگاه ویژه‌ای دارد. از اولین آثار دیزنی، «سفیدبرفی و هفت کوتوله» در سال ۱۹۳۷ تا عناوینی چون «داستان اسباب‌بازی ۵» و «هاپرز» که در سال جاری رونق بی‌نظیری به گیشه بخشیدند، این صنعت جزء جدایی‌ناپذیر سینما به شمار می‌آید. با این وجود، هالیوود هنوز هم به انیمیشن آن احترامی که شایسته‌اش است، نمی‌گذارد.

سال‌هاست که اهالی هالیوود انیمیشن را جدی نمی‌گیرند. آن‌ها حتی حاضر نبودند این فیلم‌ها را در رقابت‌های جوایز سینمایی وارد کنند. نه تنها به تفکیک فیلم‌های انیمیشنی و لایواکشن اعتقاد نداشتند، بلکه ادعا می‌کردند که سالانه تعداد کافی انیمیشن تولید نمی‌شود تا بتوان دسته مجزا برای آن در نظر گرفت. سرانجام در سال ۲۰۰۱، آکادمی مجبور شد برای «بهترین فیلم بلند انیمیشن» یک دسته جدید ایجاد کند که اولین جایزه آن به «شرک» از «دریم ورکس» تعلق گرفت.

از آن زمان تاکنون هالیوود تغییرات زیادی را تجربه کرده، ولی یک نکته همچنان ثابت مانده است: فیلم‌های انیمیشنی هر ساله سهم عمده‌ای از فروش گیشه را به خود اختصاص می‌دهند و به وضوح از محبوب‌ترین آثار برای مخاطبان هستند. اما چرا هنوز هالیوود حاضر نیست به این فیلم‌ها همان ارزشی را بدهد که به فیلم‌های لایواکشن می‌دهد؟ در مقاله‌ای از «ورایتی» به این موضوع پرداخته شده است.

«شرک» اولین فیلمی است که جایزه بهترین فیلم بلند انیمیشن را در جوایز اسکار سال ۲۰۰۱ از آن خود کرد.

تراویس نایت، مدیرعامل «لایکا»، که در ساخت فیلم‌هایی مانند «کورالاین» و «پارانورمن» نقش داشته، به یاد می‌آورد که در ضیافت ناهار نامزدهای اسکار ۲۰۲۰، با یک فیلمنامه‌نویس صحبت کرده است که به او گفت: «من هیچ‌کدام از این فیلم‌ها را تماشا نمی‌کنم، فقط به بچه‌هایم می‌گویم چه رأی‌ای بدهم.» نایت که به شدت از این توهین عصبانی شده بود، می‌دانست که در هالیوود همه معتقدند انیمیشن فقط برای کودکان است، ولی این حقیقت علناً مطرح نمی‌شود.

سال ۲۰۲۶ نیز این تناقض در بحث‌های مربوط به انیمیشن ادامه دارد؛ در حالی که این رسانه بالاترین میزان سوددهی را برای هالیوود به ارمغان آورده است. «فیلم سوپر ماریو گلکسی» از «یونیورسال» و «ایلومینیشن» توانسته است اولین فیلمی باشد که در سال جاری فروش جهانی آن به بیش از یک میلیارد دلار رسید. «هاپرز» از «پیکسار» نیز با بزرگترین افتتاحیه برای یک فیلم اورجینال «پیکسار» از زمان «کوکو» در سال ۲۰۱۷، به موفقیت دست یافته است. «داستان اسباب‌بازی ۵» با فروش ۱۶۰ میلیون دلاری در آمریکا و ۳۱۲ میلیون دلار در سطح جهانی، به موفقیت‌های بی‌سابقه خود ادامه می‌دهد.

در طول نزدیک به پنج دهه که آمار فروش فیلم‌ها ثبت شده، فقط هفت بار یک فیلم انیمیشنی به عنوان پرفروش‌ترین فیلم سال شناخته شده است. اولین بار در سال ۱۹۹۲ این عنوان به «علاءالدین» دیزنی تعلق گرفت. اکنون این رسانه با رکوردهای جدیدی مواجه است، به طوری که «درون و بیرون ۲» و «زوتوپیا ۲» به ترتیب در دو سال گذشته به عنوان بهترین فیلم‌های سال شناخته شده‌اند. «فیلم سوپر ماریو گلکسی» نیز که اخیراً اکران شده، با عبور از مرز ۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶، پیشتاز فروش گیشه شده است.

با این حال، وضعیت هنرمندان انیمیشن‌ساز به شدت نگران‌کننده است. در ماه می ۲۰۲۴، «پیکسار» به ناچار ۱۴٪ از کارکنان خود، معادل ۱۷۵ نفر، را تعدیل کرد. «نتفلیکس» نیز در سال ۲۰۲۳ واحد انیمیشن خود را بازسازی و مشاغلی را حذف کرد. یک انیماتور در هالیوود با ناامیدی به این موضوع اشاره کرده است:

«شما نمی‌دانید چقدر ناامیدکننده است که شاهد انتشار بیانیه‌های مطبوعاتی باشیم که از درآمد و نامزدی‌های فیلم انیمیشنی ما تقدیر می‌کند؛ در حالی که استودیو به کارمندان با سابقه می‌گوید: دیگر به شما نیازی نداریم.»

برخی از مدیران انیمیشن اما اعتراف می‌کنند که این تحقیر تا حدودی ناشی از خود آن‌هاست. پیت داکتر، مدیر خلاق «پیکسار»، می‌گوید: «بسیاری از مردم انیمیشن را به عنوان فیلم‌هایی برای کودکان می‌بینند و ما خودمان این تصویر را تقویت می‌کنیم… به ۹۰٪ فیلم‌های هالیوود نگاه کنید؛ آن‌ها خنده‌دار و احمقانه به نظر می‌رسند.»

«نه ژا ۲» در سال ۲۰۲۵ به اولین فیلم انیمیشنی تبدیل شد که فروش جهانی آن از ۲ میلیارد دلار عبور کرد.

با این حال، گیشه باید نشان دهد که فیلم‌های انیمیشنی شایسته احترام و ارزش بیشتری هستند. جیم موریس، که بیش از ۲۱ سال در «پیکسار» فعالیت کرده، می‌گوید: «اگر آمار من درست باشد، «موانا ۲» بیشتر از مجموع تمام نامزدهای بهترین فیلم در سال گذشته فروش داشته است. انیمیشن به بسیاری از استودیوها حیات می‌بخشد.»

او حق دارد. سال گذشته، فیلم چینی «نه ژا ۲» به اولین انیمیشن تبدیل شد که فروش جهانی آن از ۲ میلیارد دلار فراتر رفت و به رکوردی بی‌سابقه دست یافت. این اطمینان از فروش، به آزادی عمل هنرمندان کمک می‌کند. وقتی فیلم‌های لایواکشن به خوبی در گیشه عمل نمی‌کنند، انیمیشن‌ها هستند که تماشاگران را به سینماها می‌کشانند. این موضوع به استودیوها این امکان را می‌دهد تا روی پروژه‌های جدید ریسک کنند. گی‌یرمو دل تورو به بهترین شکل این موضوع را بیان کرده است: «انیمیشن یک ژانر نیست؛ بلکه یک رسانه است.»

در «لایکا»، از ابتدا به محدود کردن آثار خود در دسته انیمیشن نپرداخته‌اند. دیوید برک، مدیر ارشد بازاریابی این شرکت، می‌گوید: «ما پروژه‌هایمان را به عنوان «فیلم» معرفی می‌کنیم و به مخاطبان اعتماد داریم که آن‌ها را پیدا کنند، بدون توجه به دسته‌بندی.»

اعطای همان ارزشی که به یک فیلم لایواکشن می‌شود به انیمیشن، حداقل کاری است که باید انجام شود و به سختی می‌توان چنین رویکردی را در هالیوود امروز پیدا کرد. فیلم انیمیشنی «وایلدوود» به زودی در ۲۳ اکتبر به سینماها می‌آید و «فاتوم انترتینمنت» توزیع آن را بر عهده دارد. این شرکت در سال ۲۰۲۴ با اکران مجدد «کورالاین» موفق به کسب درآمد ۵۶ میلیون دلاری در سطح جهانی شده بود.

فیلم‌های انیمیشنی همواره در گیشه موفق بوده‌اند. اما سؤال اینجاست که این فیلم‌ها برای کسب جایزه بهترین فیلم آکادمی چه کار باید انجام دهند؟ از زمان ایجاد دسته «بهترین فیلم بلند انیمیشن» در سال ۲۰۰۱، این دسته هم مزایایی داشته و هم معایبی. ایجاد یک دسته مجزا به فیلم‌های انیمیشن کمک کرده تا بیشتر دیده شوند، اما در عین حال آن‌ها را از رقابت اصلی با لایواکشن‌ها دور نگه می‌دارد. تا به حال تنها سه فیلم انیمیشنی موفق به نامزدی بهترین فیلم سال شده‌اند: «دیو و دلبر» (۱۹۹۱)، «بالا» (۲۰۰۹) و «داستان اسباب‌بازی ۳» (۲۰۱۰). اهالی صنعت انیمیشن معتقدند این فهرست باید بسیار بیشتر از اینها باشد.

اما فیلمسازان در مورد چگونگی جلب توجه بیشتر برای انیمیشن‌ها در جوایز با هم اختلاف نظر دارند. موریس، که عضو رأی‌دهنده آکادمی است، بر این باور است که افزایش تعداد نویسندگان، طراحان و کارگردانان انیمیشن در آکادمی تأثیرگذارتر خواهد بود. جرد بوش، مدیر ارشد خلاق «دیزنی»، تمرکز بر احساسات مخاطبان را راه حل می‌داند و می‌گوید: «فیلم‌هایی که این جایزه را می‌برند، احساسات را برمی‌انگیزند و ارتباط عاطفی با تماشاگر دارند.»

کریس ملداندری، بنیان‌گذار «ایلومینیشن»، به کلی رد می‌کند که هالیوود نسبت به انیمیشن تعصباتی دارد. او می‌گوید: «تاریخ سینما نشان داده که فیلم‌های کمدی هم دوران سختی را پشت سر گذاشته‌اند. اما اکنون قدردانی جمعی برای هنری که در انیمیشن به کار می‌رود، وجود دارد.

خورخه گوتیرز، انیماتور مکزیکی، با این حال معتقد است که یک فیلم انیمیشنی هرگز جایزه بهترین فیلم سال را نخواهد برد. او می‌گوید: «با اینکه امیدوارم، واقع‌گرایی نشان می‌دهد که چنین چیزی بعید است. دسته لایواکشن بسیار بزرگ و اعضای آکادمی زیاد هستند.»

با این حال، باید امیدوار بود که روزی آکادمی به فیلم‌های انیمیشن احترامی که شایسته آن‌هاست، نشان دهد.

منبع: خبردار

نوشته “چرا هالیوود به انیمیشن احترام نمی‌گذارد؟” اولین بار در دیجی‌کالا مگ منتشر شد.