کریپتو داراییها و هوش مصنوعی ویژگی مشترکی دارند هر دو به مقادیر عظیم انرژی نیاز دارند. استخراج رمزارزها با تجهیزات پرقدرت برق زیادی مصرف میکند به طوری که یک تراکنش بیتکوین تقریبا برقی را میطلبد که یک فرد معمولی در غنا یا پاکستان در سه سال استفاده میکند. از سوی دیگر پرسوجوهای چتجیپیتی ده برابر برق جستجوی گوگل را پذیر میکنند.
بررسیهای صندوق بینالمللی پول نشان میدهد استخراج کریپتو و مراکز داده در سال ۲۰۲۲ در مجموع ۲ درصد از تقاضای جهانی برق را تشکیل دادهاند. بر اساس پیشبینیهای آژانس بینالمللی انرژی این سهم تا سه سال آینده به ۳.۵ درصد خواهد رسید که معادل مصرف فعلی برق ژاپن، پنجمین مصرفکننده بزرگ جهان است.
آثار زیستمحیطی این فعالیتها نگرانی بزرگی است. یک مقاله پژوهشی تازه صندوق بینالمللی پول بیان میکند استخراج کریپتو میتواند تا سال ۲۰۲۷ معادل ۰.۷ درصد از انتشار جهانی دیاکسید کربن باشد. اگر مراکز داده نیز اضافه شوند برآورد میرسد انتشار کربن این دو بخش تا ۲۰۲۷ به ۴۵۰ میلیون تن برسد یعنی ۱.۲ درصد از کل جهان.
سیستم مالیاتی یکی از راهکارها برای وادار کردن شرکتها به کاهش آلایندههاست. بر اساس تخمینهای صندوق بینالمللی پول یک مالیات مستقیم ۰.۰۴۷ دلار به ازای هر کیلوواتساعت میتواند صنعت استخراج کریپتو را به سمت اهداف جهانی هدایت کند. با احتساب هزینههای آلودگی هوا نرخ به ۰.۰۸۹ دلار میرسد که معادل ۸۵ درصد افزایش قیمت متوسط برق برای استخراجکنندگان است. این مالیات میتواند ۵.۲ میلیارد دلار درآمد سالانه برای دولتها ایجاد و ۱۰۰ میلیون تن انتشار سالانه را کاهش دهد.
برای مراکز داده مالیات هدفمند باید ۰.۰۳۲ دلار به ازای هر کیلوواتساعت باشد یا ۰.۰۵۲ دلار با احتساب آلودگی هوا. این نرخ کمتر از کریپتو است چون مراکز داده معمولا در مکانهایی با برق سبزتر قرار دارند. این سیستم میتواند تا ۱۸ میلیارد دلار درآمد سالانه تشکیل دهد.
وضعیت فعلی برعکس است بسیاری از مراکز داده و استخراجکنندگان از معافیتها و مشوقهای مالیاتی سخاوتمندانه بهرهمندند. با توجه به آسیبهای زیستمحیطی، اشتغال کم و فشار بر شبکه برق که قیمتها را برای خانوارها بالا میبرد و تقاضای کالاهای کمکربن را کاهش میدهد مزایای خالص این رژیمهای مالیاتی در بهترین حالت نامشخص است.
تشویقهای سیاستی
از نظر دیگر کاربردهای هوش مصنوعی میتواند به مصرف هوشمندانهتر و کارآمدتر انرژی منجر شود که برخی معتقدند میتواند تقاضای برق را کاهش دهد. سیاستهای مناسب میتوانند گسترش کاربردهای هوش مصنوعی با اثرات اجتماعی مثبت را تشویق و در عین حال آسیبهای زیستمحیطی را مدیریت کنند.
برای سیاستگذاران قیمتگذاری گسترده کربن که در سراسر کشورها هماهنگ باشد بهترین راه کاهش انتشار آلایندههاست چون مصرف سوختهای فسیلی را کاهش داده، منابع برق پاک را تشویق میکند و بهرهوری انرژی را بهبود میبخشد. برای محدود کردن گرمایش به ۲ درجه کشورها باید اقداماتی معادل افزایش قیمت کربن به ۸۵ دلار در هر تن تا سال ۲۰۳۰ انجام دهند.
در غیاب قیمت جهانی کربن تدابیر موثر میتوانند استخراجکنندگان کریپتو و مراکز داده را به استفاده از تجهیزات با کارایی انرژی بالاتر ترغیب کنند و حتی انگیزه برای پذیرش روشهای استخراج کممصرف را ایجاد کنند. تکمیل مالیات بر برق با اعتباری برای آلایندگی صفر، قراردادها خرید برق دوجانبه و گواهینامههای انرژی تجدیدپذیر نیز پشتیبانی خواهد کرد.
هماهنگی فرامرزی همچنان حیاتی است چون تدابیر سختگیرانه در یک مکان میتواند جابجایی به حوزههایی با استانداردهای پایینتر را تشویق کند.
با توجه به اینکه زمان برای مهار افزایش دما به شدت محدود است گسترش منابع انرژی تجدیدپذیر و اعمال قیمت مناسب کربن ضروری است. در این میان تدابیر موثر از جمله مالیاتگذاری میتوانند به کاهش انتشار فزاینده آلایندهها از استخراج کریپتو و مراکز داده کمک کنند.






More Stories
مهندسی انسجام؛ چگونه سلایق مختلف را به وحدت عمل در مدیریت اسلامی تبدیل کنیم؟
نشست ارزیابی حکمرانی فضای مجازی: رویکرد نوین تحلیل نهادی تنظیمگری
رونمایی از کتاب «تحول تاریخی مفهوم فلسفه» در آیین بزرگداشت پرویز ضیاءشهابی