وزیر تعاون: سهم تعاونی‌ها از اقتصاد ۵ درصد است، باید به ۲۵ درصد برسد

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در سخنرانی پیش از خطبه‌های نماز جمعه تهران با اشاره به روز ملی تعاون، جایگاه تعاونی‌ها در اقتصاد کشور را مورد ارزیابی قرار داد. سید سولات مرتضوی می‌دری اظهار کرد تعاونی‌ها در تاریخ ایران و دنیای امروز وجود داشته‌اند و مقصد از آن تجمیع قوت‌های کوچک اقتصادی برای ایجاد تغییرات بزرگ بوده است.

می‌دری افزود سال آینده در جهان به عنوان سال تعاونی‌ها نام‌گذاری شده است چرا که دنیا به این نتیجه رسیده که مبارزه با فقر، بیکاری و نابرابری و گسترش عادلانه نیازمند گسترش بخش تعاونی است؛ امری که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز پیش‌بینی شده است.

وزیر کار با اشاره به دیدگاه شهید آیت‌الله بهشتی درباره تعاونی‌ها، بیان داشت شهید بهشتی که جهان و تاریخ ایران را به خوبی می‌شناخت، در قانون اساسی اصول روشنی را درباره تعاونی‌ها تدوین کرد. برای نمونه از ۱۰ بانک بزرگ جهان یکی به صورت تعاونی است و دومین فروشگاه زنجیره‌ای جهان نیز شکلی تعاونی دارد.

وی با اشاره به تجربه چین گفت چین با پیوند تعاونی‌ها و شرکت‌های بزرگ سالانه ۱۰ می‌لیون شغل ایجاد کرده است. آیت‌الله بهشتی در کتاب اقتصاد تعاونی نشان داد که مسیر گسترش ایران از طریق تعاونی‌ها می‌گذرد که هم شبکه روابط اجتماعی را گسترش می‌دهد و هم مسائل اقتصادی بزرگ را حل می‌کند.

می‌دری با انتقاد از وضعیت موجود پرسید چرا در کشوری که مردم آن پیشگامان گسترش تعاونی در تاریخ بشر بودند، امروز سهم تعاونی‌ها از اقتصاد کمتر از ۵ درصد است در حالی که باید ۲۵ درصد باشد؟ وی با اشاره به تاریخ قنات‌ها گفت قنات‌ها که بزرگ‌ترین سازه‌های آبی تاریخ بشر هستند، از طریق تعاونی‌های مردمی شکل گرفته‌اند.

وزیر تعاون با استناد به دیدگاه ویل دورانت، مورخ بزرگ، خاطرنشان کرد ایرانی‌ها از سه هزار سال پیش در کتاب اوستا تعاونی‌های کشاورزی داشته‌اند. برخلاف اروپایی‌ها، ایرانی‌ها زمین‌های کشاورزی بزرگ نداشته‌اند و کاشت، داشت و برداشت از طریق تعاونی‌ها انجام می‌شده است.

می‌دری مثال چوپان‌داری در جامعه روستایی را زد و گفت چندین خانواده دام‌های خود را به یک نفر می‌سپارند که از طریق تجمیع این دام‌ها، دامداری را در سرزمین بنیان‌گذاری می‌کند. وی تأکید کرد تعاونی می‌تواند استثمار را کاهش دهد، حاکمیت اندوخته را به حداقل برساند، روابط عادلانه برقرار کند و پیوند‌های اجتماعی ایجاد نماید.

وی مداخلات نادرست دولت‌ها را عامل تضعیف تعاونی‌ها دانست و با اشاره به قانون ملی شدن آب در سال ۱۳۴۷ گفت دولت بدون شناخت نحوه سامانده‌ی شبکه آبرسانی توسط مردم، در توزیع آب مداخله کرد که منجر به فرونشست دشت‌ها و بحران آب شد. همچنین تبدیل نگهداری قنات‌ها به امر دولتی باعث شد وقتی دولت دچار کسری بودجه شد، مردم قنات‌ها را رها کنند.

می‌دری بر ضرورت منفعت‌برداری مردم از شبکه‌های اجتماعی برای گسترش تعاونی‌ها تأکید کرد و از تعاونی سیب‌زمینی‌کاران ایران به عنوان الگوی موفق در تحول فناوری و افزایش کارایی کشاورزی نام برد. وی گفت در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی باید حقوق مردم محقق شود، نظارت‌ها شفاف و بدون مداخله انجام گیرد و امکان تجمیع اندوخته‌های محدود مردمی فراهم شود.

وزیر کار افزود آیت‌الله بهشتی معتقد بود تعاونی‌ها انباشت دانش را ایجاد می‌کنند و چگونگی کار را از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کنند. وی خلا بزرگ در نظام حمایت اجتماعی را ناشی از از بین رفتن محله‌ها در شهر‌های بالای ۳۰۰ هزار نفر دانست که در آن همسایه، همسایه را نمی‌شناسد.

می‌دری بیان داشت تعاونی‌ها زمانی رشد می‌کنند که سطح حداقلی ارتباطات اجتماعی در محله وجود داشته باشد. وی برنامه وزارت خود را برای احیای تعاونی‌های محله‌ای و اداری تشبیه به بزرگ‌ترین تعاونی اعتباری جهان در فرا‌نسه دانست و گفت ما پیشگام تعاونی بودیم و باید راه ناهموار را تسهیل و موانع را برداریم.

این عضو کابینه دولت چهاردهم تأکید کرد رهبر معظم انقلاب ۱۱ امر را در سیاست‌های کلی تعاون تکلیف کرده‌اند که برای سه دهک پایین درآمدی تعاونی‌های فرا‌گیر تشکیل شود و سهم تعاونی‌ها به ۲۵ درصد برسد. قانون اساسی در اصل سوم نیز دولت را موظف کرده تا روح برادری اسلامی و تعاون را میان همه مردم گسترش دهد.