رئیس مرکز ویروس‌شناسی: نیپا پتانسیل همه‌گیری دارد اما کنترل‌پذیر است

علیرضا ناجی، رئیس مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در مورد ویروس نیپا که اخیرا مقامات بهداشتی هند را در حالت آماده‌باش قرار داده، توضیحاتی ارائه داد.

وی بیان کرد نیپا یک ویروس مشترک بین انسان و دام است که می‌تواند از حیوانات به انسان منتقل شود. انسان می‌تواند از طریق تماس مستقیم با حیوانات آلوده، مایعات بدن آن‌ها، یا مصرف غذا و میوه آلوده به ادرار یا بزاق خفاش‌های آلوده، دچار این ویروس شود.

ناجی در خصوص پتانسیل همه‌گیری این ویروس تصریح کرد بر اساس نظر من، ویروس نیپا به دلیل چند ویژگی، پتانسیل تشکیل یک بیماری همه‌گیر را دارد. انتقال از انسان به انسان از طریق تماس نزدیک، قطرات تنفسی و احتمالا سطوح آلوده، وجود مخازن حیوانی (خفاش‌های می‌وه‌خوار)، تماس مستقیم یا غیر‌مستقیم از طریق می‌زبان‌های واسط مانند خوک‌ها، عدم واکسن و درمان موثر، سفر‌های سریع جهانی و عوامل محیطی نظیر جنگل‌زدایی از عواملی هستند که در همه‌گیری نقش دارند.

وی افزود با این حال، موانعی نیز وجود دارد که احتمال همه‌گیری را در مقایسه با آنفولانزا یا سارس‌کاو-۲ کاهش می‌دهد. مهارت در کنترل شیوع‌های قبلی از طریق مداخلات بهداشتی عمومی، قرنطینه، ردیابی تماس، محدودیت جغرافیایی بیماری به آسیای جنوبی و جنوب شرقی، و دینامیک انتقال کمتر نسبت به ویروس‌های هوابرد از جمله این موانع است.

ناجی اشاره کرد اگرچه نرخ مرگ‌ومیر بالا (۴۰ تا ۷۵ درصد) نگرانی جدی برای سلامت عمومی است، اما به دلیل از بین رفتن می‌زبان ویروس، شیوع گسترده‌تر تا حدی زیر سوال می‌رود.

رئیس مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی بیان داشت در حالی که نیپا ویژگی‌هایی دارد که می‌تواند بالقوه به بیماری همه‌گیر تبدیل شود، اقدامات مؤثربه‌داشتی، محدودیت‌های جغرافیایی و ماهیت انتقال، احتمال وقوع چنین رویدادی را در مقیاس جهانی کاهش می‌دهد. با این حال، نظارت مداوم، تحقیقات بر روی تنوع ژنتیکی و تکامل پاتوژن ویروس، و آمادگی برای مقابله با خطر بیماری در سطح جهان بسیار مهم است.

در پاسخ به سوالی درباره ارتباط بین ویروس‌های کووید-۱۹، تب دنگی و نیپا، وی گفت این سه ویروس خاستگاه اتیولوژیک مجزا دارند و از نظر خصوصیات اپیدمیولوژیک و راه‌های انتقال متفاوت هستند. هرچند محدودیت‌های دوران کووید-۱۹ بر رفتار‌های اپیدمیولوژیک عفونت‌ها تأثیر گذاشته و حساسیت نسبت به عفونت‌ها را افزایش داده، اما تغییرات محیط زیستی، مسافرت‌ها، ضعف در سیستم‌های بهداشتی جهانی و عوامل دیگر بر دینامیک این بیماری‌ها اثرگذارند.

ناجی تأکید کرد شیوع اخیر در بنگلادش و هندوستان شیوع گسترده‌ای نبوده و در هند به صورت تک‌گونه رخ داده است. تمام موارد با اعمال معیار‌های کنترل عفونت و اقدامات سریع کنترل شدند.